ح د ث

فَلَعَلَّكَ بَٰخِعٞ نَّفۡسَكَ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ إِن لَّمۡ يُؤۡمِنُواْ بِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِ أَسَفًا

Eğer bu söze inanmazlarsa, belki de sen üzüntüden onların izleri üzerine nefsini tüketensin.

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشۡتَرِي لَهۡوَ ٱلۡحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ

Ve insanlardan bilgi olmaksızın Allah'ın yolundan saptırmak için sözün eğlencesini satın alan ve onu bir alay edinen kimse vardır. İşte onlar, alçaltıcı bir azap onlar içindir.

ٱللَّهُ نَزَّلَ أَحۡسَنَ ٱلۡحَدِيثِ كِتَٰبٗا مُّتَشَٰبِهٗا مَّثَانِيَ تَقۡشَعِرُّ مِنۡهُ جُلُودُ ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّهُمۡ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمۡ وَقُلُوبُهُمۡ إِلَىٰ ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ هُدَى ٱللَّهِ يَهۡدِي بِهِۦ مَن يَشَآءُۚ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنۡ هَادٍ

'Allah sözün en güzelini, benzeşen, tekrarlanan bir kitap olarak indirdi. Rablerinden korkan kimselerin derileri ondan ürperir; sonra onların derileri ve kalpleri Allah'ın hatırlanmasına yumuşar. İşte bu Allah'ın yol göstermesidir, onunla dilediği kimseye yol gösterir. Ve Allah kimi saptırırsa, artık onun için hiçbir yol gösteren yoktur.'

أَفَمِنۡ هَٰذَا ٱلۡحَدِيثِ تَعۡجَبُونَ

Yoksa bu sözden mi şaşıyorsunuz?

أَفَبِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِ أَنتُم مُّدۡهِنُونَ

O halde siz bu söze mi gevşeklik gösterenlersiniz?

وَهَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ مُوسَىٰٓ

Ve Musa'nın haberi sana geldi mi?

هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ضَيۡفِ إِبۡرَٰهِيمَ ٱلۡمُكۡرَمِينَ

İbrahim'in ikram edilen konuklarının haberi sana geldi mi?

هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ مُوسَىٰٓ

Musa'nın haberi sana geldi mi?

هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلۡجُنُودِ

Orduların haberi sana geldi mi?

هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلۡغَٰشِيَةِ

Kaplayanın haberi sana geldi mi?

يَوۡمَئِذٖ يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَعَصَوُاْ ٱلرَّسُولَ لَوۡ تُسَوَّىٰ بِهِمُ ٱلۡأَرۡضُ وَلَا يَكۡتُمُونَ ٱللَّهَ حَدِيثٗا

O gün örten ve resule isyan eden kimseler yer onlarla düzlense ister. Ve Allah'tan bir sözü gizleyemezler.

أَيۡنَمَا تَكُونُواْ يُدۡرِككُّمُ ٱلۡمَوۡتُ وَلَوۡ كُنتُمۡ فِي بُرُوجٖ مُّشَيَّدَةٖۗ وَإِن تُصِبۡهُمۡ حَسَنَةٞ يَقُولُواْ هَٰذِهِۦ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةٞ يَقُولُواْ هَٰذِهِۦ مِنۡ عِندِكَۚ قُلۡ كُلّٞ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِۖ فَمَالِ هَـٰٓؤُلَآءِ ٱلۡقَوۡمِ لَا يَكَادُونَ يَفۡقَهُونَ حَدِيثٗا

Nerede olursanız olun, sağlam kalelerde olsanız bile ölüm size yetişir. Onlara bir iyilik isabet ederse 'Bu Allah'ın katındandır' derler. Onlara bir kötülük isabet ederse 'Bu senin katındandır' derler. De ki: 'Hepsi Allah'ın katındandır.' O halde bu topluluğa ne oluyor ki neredeyse hiçbir sözü anlamıyorlar?

ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۚ لَيَجۡمَعَنَّكُمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ لَا رَيۡبَ فِيهِۗ وَمَنۡ أَصۡدَقُ مِنَ ٱللَّهِ حَدِيثٗا

Allah, O'ndan başka hiçbir ilah yoktur. İçinde hiçbir şüphe olmayan kalkış gününe sizi kesinlikle toplayacaktır. Söz bakımından Allah'tan daha doğru kim vardır?

لَقَدۡ كَانَ فِي قَصَصِهِمۡ عِبۡرَةٞ لِّأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِۗ مَا كَانَ حَدِيثٗا يُفۡتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصۡدِيقَ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَتَفۡصِيلَ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ

Kesinlikle onların kıssalarında temiz akıl sahipleri için bir ibret vardır. Uydurulan bir söz değildi, ancak iki elleri arasındakinin doğrulanması, her şeyin ayrıntılı açıklaması ve inanan bir topluluk için bir yol gösterme ve bir merhamettir.

وَإِذۡ أَسَرَّ ٱلنَّبِيُّ إِلَىٰ بَعۡضِ أَزۡوَٰجِهِۦ حَدِيثٗا فَلَمَّا نَبَّأَتۡ بِهِۦ وَأَظۡهَرَهُ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ عَرَّفَ بَعۡضَهُۥ وَأَعۡرَضَ عَنۢ بَعۡضٖۖ فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِۦ قَالَتۡ مَنۡ أَنۢبَأَكَ هَٰذَاۖ قَالَ نَبَّأَنِيَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡخَبِيرُ

Ve hani nebi onun eşlerinin bazısına bir söz gizlemişti. Böylece o onu haber verdiği ve Allah onu ona açığa çıkardığı zaman, onun bazısını bildirdi ve bazısından yüz çevirdi. Böylece onu ona haber verdiği zaman, dedi: 'Bunu sana kim haber verdi?' Dedi: 'Bana Bilen, Haberdar Olan haber verdi.'

أَوَلَمۡ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ وَأَنۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقۡتَرَبَ أَجَلُهُمۡۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ

Göklerin ve yerin egemenliğine, Allah'ın yarattığı hiçbir şeye ve sürelerinin yaklaşmış olabileceğine bakmadılar mı? Bunun üzerine ondan sonra hangi söze inanacaklar?

تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَ ٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ يُؤۡمِنُونَ

İşte bunlar Allah'ın ayetleridir, onları sana gerçek ile okuyoruz. O halde Allah'tan ve O'nun ayetlerinden sonra hangi söze inanırlar?

فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ

Böylece ondan sonra hangi söze inanırlar?

وَكَذَٰلِكَ يَجۡتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ ءَالِ يَعۡقُوبَ كَمَآ أَتَمَّهَا عَلَىٰٓ أَبَوَيۡكَ مِن قَبۡلُ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَۚ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٞ

Ve işte böylece Rabbin seni seçecek ve sana olayların yorumundan öğretecek. Ve daha önce ataların İbrahim ve İshak'a onu tamamladığı gibi, sana ve Yakup ailesine nimetini tamamlayacaktır. Şüphesiz Rabbin bilendir, hikmetlidir.

وَقَالَ ٱلَّذِي ٱشۡتَرَىٰهُ مِن مِّصۡرَ لِٱمۡرَأَتِهِۦٓ أَكۡرِمِي مَثۡوَىٰهُ عَسَىٰٓ أَن يَنفَعَنَآ أَوۡ نَتَّخِذَهُۥ وَلَدٗاۚ وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلِنُعَلِّمَهُۥ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمۡرِهِۦ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

Ve Mısır'dan onu satın alan kişi karısına dedi: 'Onun yerini değerli tut, umulur ki bize fayda verir veya onu çocuk ediniriz.' Ve böylece Yusuf'u yeryüzünde yerleştirdik, ona olayların yorumundan öğretelim diye. Ve Allah işi üzerinde üstündür, fakat insanların çoğu bilmezler.

۞رَبِّ قَدۡ ءَاتَيۡتَنِي مِنَ ٱلۡمُلۡكِ وَعَلَّمۡتَنِي مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ فَاطِرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ أَنتَ وَلِيِّۦ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ تَوَفَّنِي مُسۡلِمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّـٰلِحِينَ

'Rabbim, kesinlikle bana egemenlikten verdin ve bana olayların yorumundan öğrettin. Gökleri ve yeri Yaratan, dünyada ve ahirette benim Koruyucum Sensin. Beni Müslüman olarak vefat ettir ve beni doğrulara kat.'

وَقَدۡ نَزَّلَ عَلَيۡكُمۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ أَنۡ إِذَا سَمِعۡتُمۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ يُكۡفَرُ بِهَا وَيُسۡتَهۡزَأُ بِهَا فَلَا تَقۡعُدُواْ مَعَهُمۡ حَتَّىٰ يَخُوضُواْ فِي حَدِيثٍ غَيۡرِهِۦٓ إِنَّكُمۡ إِذٗا مِّثۡلُهُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ جَامِعُ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱلۡكَٰفِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعًا

Ve kesinlikle kitapta size indirdi ki, Allah'ın ayetlerinin örtüldüğünü ve onlarla alay edildiğini işittiğiniz zaman, ondan başka bir sözün içine dalıncaya kadar onlarla beraber oturmayın; şüphesiz siz o zaman onlar gibisiniz. Şüphesiz Allah ikiyüzlüleri ve örtenleri tamamen cehennemin içinde toplayandır.

وَإِذَا رَأَيۡتَ ٱلَّذِينَ يَخُوضُونَ فِيٓ ءَايَٰتِنَا فَأَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ يَخُوضُواْ فِي حَدِيثٍ غَيۡرِهِۦۚ وَإِمَّا يُنسِيَنَّكَ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَلَا تَقۡعُدۡ بَعۡدَ ٱلذِّكۡرَىٰ مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Ve ayetlerimize dalan kimseleri gördüğün zaman, ondan başka bir söze dalıncaya kadar onlardan yüz çevir. Ve eğer Şeytan sana unutturursa, hatırladıktan sonra zalim kavim ile beraber oturma.

ثُمَّ أَرۡسَلۡنَا رُسُلَنَا تَتۡرَاۖ كُلَّ مَا جَآءَ أُمَّةٗ رَّسُولُهَا كَذَّبُوهُۖ فَأَتۡبَعۡنَا بَعۡضَهُم بَعۡضٗا وَجَعَلۡنَٰهُمۡ أَحَادِيثَۚ فَبُعۡدٗا لِّقَوۡمٖ لَّا يُؤۡمِنُونَ

Sonra resullerimizi art arda gönderdik. Bir ümmete onun resulü her geldiği zaman onu yalanladılar, bunun üzerine onların bazısını bazısına tabi kıldık ve onları efsaneler kıldık. Bunun üzerine inanan olmayan bir kavme uzaklık olsun!

فَقَالُواْ رَبَّنَا بَٰعِدۡ بَيۡنَ أَسۡفَارِنَا وَظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ فَجَعَلۡنَٰهُمۡ أَحَادِيثَ وَمَزَّقۡنَٰهُمۡ كُلَّ مُمَزَّقٍۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ

Bunun üzerine dediler: 'Rabbimiz, seferlerimizin arasını uzaklaştır.' Ve nefslerine zulmettiler, bunun üzerine onları sözler kıldık ve onları her parçalanışla parçaladık. Şüphesiz bunda çok sabreden, çok şükreden herkes için kesinlikle ayetler vardır.

فَلۡيَأۡتُواْ بِحَدِيثٖ مِّثۡلِهِۦٓ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ

Eğer doğru söyleyenler iseler, o halde onun benzeri bir söz getirsinler.

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَدۡخُلُواْ بُيُوتَ ٱلنَّبِيِّ إِلَّآ أَن يُؤۡذَنَ لَكُمۡ إِلَىٰ طَعَامٍ غَيۡرَ نَٰظِرِينَ إِنَىٰهُ وَلَٰكِنۡ إِذَا دُعِيتُمۡ فَٱدۡخُلُواْ فَإِذَا طَعِمۡتُمۡ فَٱنتَشِرُواْ وَلَا مُسۡتَـٔۡنِسِينَ لِحَدِيثٍۚ إِنَّ ذَٰلِكُمۡ كَانَ يُؤۡذِي ٱلنَّبِيَّ فَيَسۡتَحۡيِۦ مِنكُمۡۖ وَٱللَّهُ لَا يَسۡتَحۡيِۦ مِنَ ٱلۡحَقِّۚ وَإِذَا سَأَلۡتُمُوهُنَّ مَتَٰعٗا فَسۡـَٔلُوهُنَّ مِن وَرَآءِ حِجَابٖۚ ذَٰلِكُمۡ أَطۡهَرُ لِقُلُوبِكُمۡ وَقُلُوبِهِنَّۚ وَمَا كَانَ لَكُمۡ أَن تُؤۡذُواْ رَسُولَ ٱللَّهِ وَلَآ أَن تَنكِحُوٓاْ أَزۡوَٰجَهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦٓ أَبَدًاۚ إِنَّ ذَٰلِكُمۡ كَانَ عِندَ ٱللَّهِ عَظِيمًا

Ey inananlar, onun vaktini beklemeden, size bir yemeğe izin verilmesi hariç nebinin evlerine girmeyin. Fakat çağrıldığınızda girin, yediğinizde de söze dalmadan dağılın. Şüphesiz bu nebiye eziyet veriyordu da sizden utanıyordu. Ve Allah gerçekten utanmaz. Ve onlardan bir eşya istediğinizde, onlardan bir perdenin arkasından isteyin. Bu sizin kalpleriniz ve onların kalpleri için daha temizdir. Ve Allah'ın resulüne eziyet etmeniz ve ondan sonra onun eşlerini ebediyen nikahlamanız sizin için olmaz. Şüphesiz bu Allah'ın katında büyüktür.

وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَٰهُ قُرۡءَانًا عَرَبِيّٗا وَصَرَّفۡنَا فِيهِ مِنَ ٱلۡوَعِيدِ لَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ أَوۡ يُحۡدِثُ لَهُمۡ ذِكۡرٗا

Ve böylece onu Arapça bir kuran olarak indirdik ve umulur ki sakınırlar veya onlar için bir hatırlatma meydana getirir diye onun içinde tehditlerden açıkladık.

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ إِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحۡصُواْ ٱلۡعِدَّةَۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ رَبَّكُمۡۖ لَا تُخۡرِجُوهُنَّ مِنۢ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخۡرُجۡنَ إِلَّآ أَن يَأۡتِينَ بِفَٰحِشَةٖ مُّبَيِّنَةٖۚ وَتِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِۚ وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ ٱللَّهِ فَقَدۡ ظَلَمَ نَفۡسَهُۥۚ لَا تَدۡرِي لَعَلَّ ٱللَّهَ يُحۡدِثُ بَعۡدَ ذَٰلِكَ أَمۡرٗا

Ey nebi, kadınları boşadığınız zaman, onları bekleme süreleri için boşayın ve bekleme süresini sayın. Ve Rabbiniz Allah'tan sakının. Onları evlerinden çıkarmayın ve onlar çıkmasınlar, açık bir çirkinlikle gelmeleri hariç. Ve bunlar Allah'ın sınırlarıdır. Ve kim Allah'ın sınırlarını aşarsa, böylece kesinlikle nefsine zulmetmiştir. Bilmezsin, belki Allah bundan sonra bir iş meydana getirir.

قَالَ فَإِنِ ٱتَّبَعۡتَنِي فَلَا تَسۡـَٔلۡنِي عَن شَيۡءٍ حَتَّىٰٓ أُحۡدِثَ لَكَ مِنۡهُ ذِكۡرٗا

Dedi: 'Eğer bana uyarsan, ben sana ondan bir anma meydana getirinceye kadar bana hiçbir şey hakkında sorma.'

وَإِذَا لَقُواْ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعۡضُهُمۡ إِلَىٰ بَعۡضٖ قَالُوٓاْ أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ ٱللَّهُ عَلَيۡكُمۡ لِيُحَآجُّوكُم بِهِۦ عِندَ رَبِّكُمۡۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

Ve inananlarla karşılaştıkları zaman 'İnandık' derler. Ve onların bir kısmı bir kısmıyla baş başa kaldıkları zaman derler: 'Rabbinizin katında onunla sizinle tartışmaları için Allah'ın size açtığı şeyi onlara anlatıyor musunuz? Hala akletmez misiniz?'

يَوۡمَئِذٖ تُحَدِّثُ أَخۡبَارَهَا

O gün kendi haberlerini anlatır.

وَأَمَّا بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثۡ

Ve Rabbinin nimetini anlat.

مَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٖ مِّن رَّبِّهِم مُّحۡدَثٍ إِلَّا ٱسۡتَمَعُوهُ وَهُمۡ يَلۡعَبُونَ

Onlara Rablerinden yeni bir hatırlatma gelmez, ancak onlar oynarken onu dinlerler.

وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٖ مِّنَ ٱلرَّحۡمَٰنِ مُحۡدَثٍ إِلَّا كَانُواْ عَنۡهُ مُعۡرِضِينَ

Ve onlara Merhameti Bol'dan yeni bir hatırlatma gelmez ki, ondan yüz çevirenler olmasınlar.