δει

απο τοτε ηρξατο ο ιησους δεικνυειν τοις μαθηταις αυτου οτι δει αυτον απελθειν εις ιεροσολυμα και πολλα παθειν απο των πρεσβυτερων και αρχιερεων και γραμματεων και αποκτανθηναι και τη τριτη ημερα εγερθηναι

O zamandan itibaren İsa öğrencilerine Yeruşalim'e gitmesinin ve ihtiyarlardan ve başkâhinlerden ve yazıcılardan çok acı çekmesinin ve öldürülmesinin ve üçüncü günde diriltilmesinin gerekli olduğunu göstermeye başladı.

και επηρωτησαν αυτον οι μαθηται αυτου λεγοντες τι ουν οι γραμματεις λεγουσιν οτι ηλιαν δει ελθειν πρωτον

Ve onun öğrencileri ona sorarak dediler: "O halde neden yazıcılar önce İlyas'ın gelmesi gerekir diyorlar?"

μελλησετε δε ακουειν πολεμους και ακοας πολεμων ορατε μη θροεισθε δει γαρ παντα γενεσθαι αλλ ουπω εστιν το τελος

Ve savaşlar ve savaş haberleri duyacaksınız; bakın, telaşlanmayın; çünkü bütün bunların olması gerekir ama son henüz değildir.

πως ουν πληρωθωσιν αι γραφαι οτι ουτως δει γενεσθαι

O halde, böyle olması gerekir diyen yazılar nasıl yerine gelsin?

και ηρξατο διδασκειν αυτους οτι δει τον υιον του ανθρωπου πολλα παθειν και αποδοκιμασθηναι απο των πρεσβυτερων και αρχιερεων και γραμματεων και αποκτανθηναι και μετα τρεις ημερας αναστηναι

Ve onlara öğretmeye başladı ki, İnsanın Oğlunun çok şeyler acı çekmesi ve ihtiyarlar ve başkâhinler ve yazıcılar tarafından reddedilmesi ve öldürülmesi ve üç gün sonra dirilmesi gerekir.

ουκ εδει και σε ελεησαι τον συνδουλον σου ως και εγω σε ηλεησα

Benim sana merhamet ettiğim gibi, senin de ortak kölene merhamet etmen gerekmez miydi?'

ουαι υμιν γραμματεις και φαρισαιοι υποκριται οτι αποδεκατουτε το ηδυοσμον και το ανηθον και το κυμινον και αφηκατε τα βαρυτερα του νομου την κρισιν και τον ελεον και την πιστιν ταυτα εδει ποιησαι κακεινα μη αφιεναι

'Vay halinize yazıcılar ve Ferisiler, ikiyüzlüler! Çünkü nanenin ve dereotunun ve kimyonun ondalığını veriyorsunuz ve yasanın daha ağır olanlarını, yargıyı ve merhameti ve inancı bıraktınız; bunları yapmak ve diğerlerini bırakmamak gerekirdi.'

εδει ουν σε βαλειν το αργυριον μου τοις τραπεζιταις και ελθων εγω εκομισαμην αν το εμον συν τοκω

O halde benim gümüşümü tefecilere koyman gerekirdi ve ben gelip benimkini faiziyle birlikte alırdım.

αλλ ουαι υμιν τοις φαρισαιοις οτι αποδεκατουτε το ηδυοσμον και το πηγανον και παν λαχανον και παρερχεσθε την κρισιν και την αγαπην του θεου ταυτα εδει ποιησαι κακεινα μη αφιεναι

Ama vay halinize, siz Ferisiler! Çünkü nanenin ve sedef otunun ve her bitkinin ondalığını veriyorsunuz ve yargıyı ve Tanrı'nın sevgisini atlıyorsunuz; bunları yapmak ve diğerlerini bırakmamak gerekirdi.

ταυτην δε θυγατερα αβρααμ ουσαν ην εδησεν ο σατανας ιδου δεκα και οκτω ετη ουκ εδει λυθηναι απο του δεσμου τουτου τη ημερα του σαββατου

Ve İbrahim'in kızı olan, Şeytan'ın işte on sekiz yıldır bağladığı bu kadının, Şabat gününde bu bağdan çözülmesi gerekmez miydi?'

και δωσω σοι τας κλεις της βασιλειας των ουρανων και ο εαν δησης επι της γης εσται δεδεμενον εν τοις ουρανοις και ο εαν λυσης επι της γης εσται λελυμενον εν τοις ουρανοις

Ve göklerin egemenliğinin anahtarlarını sana vereceğim; ve yeryüzünde ne bağlarsan göklerde bağlanmış olacak ve yeryüzünde ne çözersen göklerde çözülmüş olacak.

και λεγει αυτοις υπαγετε εις την κωμην την κατεναντι υμων και ευθεως εισπορευομενοι εις αυτην ευρησετε πωλον δεδεμενον εφ ον ουδεις ανθρωπων κεκαθικεν λυσαντες αυτον αγαγετε

Ve onlara diyor: 'Karşınızdaki köye gidin ve onun içine girerken hemen üzerine hiçbir insanın oturmadığı bağlı bir sıpa bulacaksınız; onu çözerek getirin.'

απηλθον δε και ευρον τον πωλον δεδεμενον προς την θυραν εξω επι του αμφοδου και λυουσιν αυτον

Ve gittiler ve sıpayı dışarıda sokağın üzerinde kapının yanında bağlı buldular ve onu çözüyorlar.

ειπων υπαγετε εις την κατεναντι κωμην εν η εισπορευομενοι ευρησετε πωλον δεδεμενον εφ ον ουδεις πωποτε ανθρωπων εκαθισεν λυσαντες αυτον αγαγετε

diyerek: 'Karşıdaki köye gidin; oraya girerken, üzerine insanlardan hiç kimsenin asla oturmadığı bağlı bir sıpa bulacaksınız; onu çözerek getirin.

απεστειλεν ουν αυτον ο αννας δεδεμενον προς καιαφαν τον αρχιερεα

Bunun üzerine Hanna onu bağlı olarak başkâhin Kayafa'ya gönderdi.

ο γαρ ηρωδης κρατησας τον ιωαννην εδησεν αυτον και εθετο εν φυλακη δια ηρωδιαδα την γυναικα φιλιππου του αδελφου αυτου

Çünkü Hirodes, onun kardeşi Filipus'un karısı Hirodiya yüzünden Yuhanna'yı tutup onu bağladı ve zindana koydu.

αυτος γαρ ο ηρωδης αποστειλας εκρατησεν τον ιωαννην και εδησεν αυτον εν τη φυλακη δια ηρωδιαδα την γυναικα φιλιππου του αδελφου αυτου οτι αυτην εγαμησεν

Çünkü Hirodes'in kendisi gönderip Yuhanna'yı yakaladı ve kardeşi Filipus'un karısı Hirodiya yüzünden onu hapishanede bağladı; çünkü onunla evlendi.

ταυτην δε θυγατερα αβρααμ ουσαν ην εδησεν ο σατανας ιδου δεκα και οκτω ετη ουκ εδει λυθηναι απο του δεσμου τουτου τη ημερα του σαββατου

Ve İbrahim'in kızı olan, Şeytan'ın işte on sekiz yıldır bağladığı bu kadının, Şabat gününde bu bağdan çözülmesi gerekmez miydi?'

και εκρατησεν τον δρακοντα τον οφιν τον αρχαιον ος εστιν διαβολος και σατανας και εδησεν αυτον χιλια ετη

Ve İblis ve Şeytan olan eski yılanı, ejderhayı tuttu ve onu bin yıl bağladı.

ητησατο παρ αυτου επιστολας εις δαμασκον προς τας συναγωγας οπως εαν τινας ευρη της οδου οντας ανδρας τε και γυναικας δεδεμενους αγαγη εις ιερουσαλημ

ondan Şam'daki sinagoglara doğru mektuplar istedi ki, Yol'dan olan kimseleri, hem erkekleri hem de kadınları bulursa, onları bağlı olarak Yeruşalim'e getirsin.

εξισταντο δε παντες οι ακουοντες και ελεγον ουχ ουτος εστιν ο πορθησας εν ιερουσαλημ τους επικαλουμενους το ονομα τουτο και ωδε εις τουτο εληλυθει ινα δεδεμενους αυτους αγαγη επι τους αρχιερεις

Ve duyanların hepsi şaşkına dönüyordu ve diyorlardı: 'Yeruşalim'de bu adı çağıranları yıkıma uğratan bu değil midir? Ve buraya, onları bağlanmış olarak başkâhinlere götürmek için bunun için gelmişti.'

ως και ο αρχιερευς μαρτυρει μοι και παν το πρεσβυτεριον παρ ων και επιστολας δεξαμενος προς τους αδελφους εις δαμασκον επορευομην αξων και τους εκεισε οντας δεδεμενους εις ιερουσαλημ ινα τιμωρηθωσιν

Nitekim başkâhin ve bütün ihtiyarlar kurulu da bana tanıklık ediyor; onlardan kardeşlere doğru mektuplar da alarak, orada olanları da cezalandırılsınlar diye bağlı olarak Yeruşalim'e getirmek için Şam'a gidiyordum.

λεγουσαν τω εκτω αγγελω ος ειχε την σαλπιγγα λυσον τους τεσσαρας αγγελους τους δεδεμενους επι τω ποταμω τω μεγαλω ευφρατη

Borazana sahip olan altıncı haberciye diyordu: 'Büyük Fırat ırmağının üzerinde bağlanmış olan dört haberciyi çöz.'

ην δε ο λεγομενος βαραββας μετα των συστασιαστων δεδεμενος οιτινες εν τη στασει φονον πεποιηκεισαν

Ve isyanda cinayet işlemiş olan isyancılarla birlikte bağlanmış Barabbas denilen biri vardı.

και εξηλθεν ο τεθνηκως δεδεμενος τους ποδας και τας χειρας κειριαις και η οψις αυτου σουδαριω περιεδεδετο λεγει αυτοις ο ιησους λυσατε αυτον και αφετε υπαγειν

Ve ölmüş olan, ayakları ve elleri sargılarla bağlanmış olarak dışarı çıktı; ve yüzü bir bezle sarılmıştı. İsa onlara dedi: 'Onu çözün ve gitmesine izin verin.'

οτε δε εμελλεν αυτον προαγειν ο ηρωδης τη νυκτι εκεινη ην ο πετρος κοιμωμενος μεταξυ δυο στρατιωτων δεδεμενος αλυσεσιν δυσιν φυλακες τε προ της θυρας ετηρουν την φυλακην

Ama Hirodes onu öne çıkarmak üzereyken, o gecede Petrus iki askerin arasında iki zincirle bağlanmış olarak uyuyordu ve kapının önündeki nöbetçiler hapishaneyi koruyorlardı.

και νυν ιδου εγω δεδεμενος τω πνευματι πορευομαι εις ιερουσαλημ τα εν αυτη συναντησοντα μοι μη ειδως

Ve şimdi işte ben ruhta bağlanmış olarak Yeruşalim'e gidiyorum, orada bana karşılaşacak olanları bilmeyerek;

τοτε ειπεν ο βασιλευς τοις διακονοις δησαντες αυτου ποδας και χειρας αρατε αυτον και εκβαλετε εις το σκοτος το εξωτερον εκει εσται ο κλαυθμος και ο βρυγμος των οδοντων

O zaman kral hizmetkârlara dedi: 'Onun ayaklarını ve ellerini bağlayarak onu alın ve dışarıdaki karanlığa atın; orada ağlayış ve dişlerin gıcırtısı olacak.'

και δησαντες αυτον απηγαγον και παρεδωκαν αυτον ποντιω πιλατω τω ηγεμονι

Ve onu bağlayarak götürdüler ve onu vali Pontius Pilatus'a teslim ettiler.

και ευθεως επι το πρωι συμβουλιον ποιησαντες οι αρχιερεις μετα των πρεσβυτερων και γραμματεων και ολον το συνεδριον δησαντες τον ιησουν απηνεγκαν και παρεδωκαν τω πιλατω

Ve hemen sabahleyin baş kâhinler, ihtiyarlarla ve yazıcılarla ve bütün kurulla birlikte danışarak İsa'yı bağladılar, götürdüler ve Pilatus'a teslim ettiler.

η γαρ υπανδρος γυνη τω ζωντι ανδρι δεδεται νομω εαν δε αποθανη ο ανηρ κατηργηται απο του νομου του ανδρος

Çünkü kocası olan kadın yaşayan kocaya yasayla bağlıdır; ama eğer koca ölürse, kocanın yasasından etkisiz kılınmıştır.

γυνη δεδεται νομω εφ οσον χρονον ζη ο ανηρ αυτης εαν δε κοιμηθη ο ανηρ αυτης ελευθερα εστιν ω θελει γαμηθηναι μονον εν κυριω

Kadın, kocasının yaşadığı zaman boyunca yasayla bağlıdır; ama kocası uyursa, istediği kişiyle evlenmekte özgürdür, sadece Efendi'de.

εν ω κακοπαθω μεχρι δεσμων ως κακουργος αλλ ο λογος του θεου ου δεδεται

Onda bir suçlu gibi zincirlere kadar zorluk çekiyorum; ama Tanrı'nın sözü bağlanmamıştır.

δεηθητε ουν του κυριου του θερισμου οπως εκβαλη εργατας εις τον θερισμον αυτου

O halde hasadın Efendisi'ne yalvarın ki, kendi hasadına işçiler göndersin.'

ελεγεν ουν προς αυτους ο μεν θερισμος πολυς οι δε εργαται ολιγοι δεηθητε ουν του κυριου του θερισμου οπως εκβαλλη εργατας εις τον θερισμον αυτου

Böylece onlara doğru diyordu: 'Hasat gerçi çoktur ama işçiler azdır; o halde hasadın Efendisine yalvarın ki onun hasadına işçiler çıkarsın.'

αποκριθεις δε ο σιμων ειπεν δεηθητε υμεις υπερ εμου προς τον κυριον οπως μηδεν επελθη επ εμε ων ειρηκατε

Fakat Simun cevap vererek dedi: 'Söylediklerinizden hiçbirinin üzerime gelmemesi için, benim uğruma Efendi'ye doğru siz yalvarın.'

ελεγεν δε και παραβολην αυτοις προς το δειν παντοτε προσευχεσθαι και μη εκκακειν

Her zaman dua etmeleri ve pes etmemeleri gerektiğine yönelik onlara bir benzetme de söylüyordu.

και φησιν ο φηστος αγριππα βασιλευ και παντες οι συμπαροντες ημιν ανδρες θεωρειτε τουτον περι ου παν το πληθος των ιουδαιων ενετυχον μοι εν τε ιεροσολυμοις και ενθαδε επιβοωντες μη δειν ζην αυτον μηκετι

Ve Festus dedi: 'Kral Agrippa ve bizimle birlikte bulunan bütün adamlar, Yahudilerin bütün kalabalığının hem Yeruşalim'de hem de burada bana başvurduğu, onun artık yaşamaması gerektiğini bağırarak hakkında konuştukları bu kişiyi görüyorsunuz.

εγω μεν ουν εδοξα εμαυτω προς το ονομα ιησου του ναζωραιου δειν πολλα εναντια πραξαι

Böylece ben kendimce Nasıralı İsa'nın adına karşı birçok karşıt şey yapmam gerektiğini düşündüm.

αναντιρρητων ουν οντων τουτων δεον εστιν υμας κατεσταλμενους υπαρχειν και μηδεν προπετες πραττειν

O halde bunlar inkar edilemez olduğundan, sizin sakin olmanız ve hiçbir aceleci şey yapmamanız gerekir.

εν ω αγαλλιασθε ολιγον αρτι ει δεον εστιν λυπηθεντες εν ποικιλοις πειρασμοις

Bunda sevinçle coşuyorsunuz, şimdi kısa süre çeşitli sınavlarda kederlenmiş olmanız gerekliyse de;

ευσεβης και φοβουμενος τον θεον συν παντι τω οικω αυτου ποιων τε ελεημοσυνας πολλας τω λαω και δεομενος του θεου διαπαντος δια παντος

O, bütün eviyle birlikte dindar ve Tanrı'dan korkan biriydi; ve halka çok sadaka veriyordu ve sürekli Tanrı'ya yakarıyordu.

παντοτε επι των προσευχων μου δεομενος ειπως ηδη ποτε ευοδωθησομαι εν τω θεληματι του θεου ελθειν προς υμας

Her zaman dualarımda yalvararak, Tanrı'nın isteğinde size doğru gelmek için artık bir şekilde yolumun açılmasını diliyorum.

η ουν σπειρα και ο χιλιαρχος και οι υπηρεται των ιουδαιων συνελαβον τον ιησουν και εδησαν αυτον

Böylece bölük ve binbaşı ve Yahudilerin görevlileri İsa'yı tuttular ve onu bağladılar.

ελαβον ουν το σωμα του ιησου και εδησαν αυτο οθονιοις μετα των αρωματων καθως εθος εστιν τοις ιουδαιοις ενταφιαζειν

Böylece İsa'nın bedenini aldılar ve Yahudilerde gömmek adet olduğu gibi, onu baharatlarla birlikte keten bezlerle bağladılar.

η πως δυναται τις εισελθειν εις την οικιαν του ισχυρου και τα σκευη αυτου διαρπασαι εαν μη πρωτον δηση τον ισχυρον και τοτε την οικιαν αυτου διαρπασει

Veya eğer önce güçlüyü bağlamazsa, biri güçlünün evine nasıl girebilir ve onun eşyalarını yağmalayabilir? Ve o zaman onun evini yağmalayacaktır.

ου δυναται ουδεις τα σκευη του ισχυρου εισελθων εις την οικιαν αυτου διαρπασαι εαν μη πρωτον τον ισχυρον δηση και τοτε την οικιαν αυτου διαρπασει

hiç kimsenin, önce güçlüyü bağlamazsa, onun evine girerek güçlünün eşyalarını yağmalamaya gücü yetmez; ve o zaman onun evini yağmalayacaktır

ος την κατοικησιν ειχεν εν τοις μνημειοις και ουτε αλυσεσιν ουδεις ηδυνατο αυτον δησαι

Onun yerleşimi mezarlardaydı ve hiç kimse onu zincirlerle bile bağlayamıyordu.

και ωδε εχει εξουσιαν παρα των αρχιερεων δησαι παντας τους επικαλουμενους το ονομα σου

Ve burada senin adını çağıran herkesi bağlamak için başkâhinlerden yetkisi vardır.

απεκριθη δε ο παυλος τι ποιειτε κλαιοντες και συνθρυπτοντες μου την καρδιαν εγω γαρ ου μονον δεθηναι αλλα και αποθανειν εις ιερουσαλημ ετοιμως εχω υπερ του ονοματος του κυριου ιησου

Ve Pavlus cevap verdi: 'Ağlayarak ve kalbimi kırarak ne yapıyorsunuz? Çünkü ben Efendi İsa'nın adı uğruna Yeruşalim'de sadece bağlanmaya değil, ama ölmeye de hazırım.'

τοτε εγγισας ο χιλιαρχος επελαβετο αυτου και εκελευσεν δεθηναι αλυσεσιν δυσιν και επυνθανετο τις αν ειη και τι εστιν πεποιηκως

O zaman binbaşı yaklaşarak onu tuttu ve iki zincirle bağlanmasını buyurdu ve onun kim olabileceğini ve ne yapmış olduğunu soruyordu.

και εδεηθην των μαθητων σου ινα εκβαλλωσιν αυτο και ουκ ηδυνηθησαν

Ve onu çıkarmaları için öğrencilerine yalvardım ve yapamadılar.

εγω δε εδεηθην περι σου ινα μη εκλειπη η πιστις σου και συ ποτε επιστρεψας στηριξον τους αδελφους σου

Ben ise senin inancın tükenmesin diye senin için yalvardım; ve sen geri döndüğünde kardeşlerini güçlendir.

λεγει αυτω ο πετρος καν δεη με συν σοι αποθανειν ου μη σε απαρνησομαι ομοιως και παντες οι μαθηται ειπον

Petrus ona dedi: 'Seninle birlikte ölmem gerekse bile, seni asla inkâr etmeyeceğim.' Bütün öğrenciler de aynı şekilde dediler.

ο δε εκ περισσου ελεγεν μαλλον εαν με δεη συναποθανειν σοι ου μη σε απαρνησομαι ωσαυτως δε και παντες ελεγον

Ama o fazlasıyla daha çok diyordu: 'Eğer seninle birlikte ölmem gerekirse, seni asla inkar etmeyeceğim.' Ve herkes de aynı şekilde diyordu.

ευθεως ουν απεστησαν απ αυτου οι μελλοντες αυτον ανεταζειν και ο χιλιαρχος δε εφοβηθη επιγνους οτι ρωμαιος εστιν και οτι ην αυτον δεδεκως

Böylece onu sorgulayacak olanlar hemen ondan uzaklaştılar; ve binbaşı da onun Romalı olduğunu öğrenince ve onu bağlamış olduğu için korktu.

υπερ χριστου ουν πρεσβευομεν ως του θεου παρακαλουντος δι ημων δεομεθα υπερ χριστου καταλλαγητε τω θεω

O halde Mesih'in uğruna elçilik yapıyoruz, sanki Tanrı bizim aracılığımızla çağırıyormuş gibi; Mesih'in uğruna yalvarıyoruz: Tanrı'yla barışın.