أ ب و

۞وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ ءَازَرَ أَتَتَّخِذُ أَصۡنَامًا ءَالِهَةً إِنِّيٓ أَرَىٰكَ وَقَوۡمَكَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ

Ve İbrahim babası Azer'e demişti: 'Putları ilahlar mı ediniyorsun? Şüphesiz ben seni ve kavmini açık bir sapkınlık içinde görüyorum.'

وَمَا كَانَ ٱسۡتِغۡفَارُ إِبۡرَٰهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَن مَّوۡعِدَةٖ وَعَدَهَآ إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُۥٓ أَنَّهُۥ عَدُوّٞ لِّلَّهِ تَبَرَّأَ مِنۡهُۚ إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ لَأَوَّـٰهٌ حَلِيمٞ

Ve İbrahim'in onun babası için örtülme istemesi, ona onu söz verdiği bir sözden başka değildi. Bunun üzerine şüphesiz onun Allah'a bir düşman olduğu ona açıklandığı zaman ondan uzaklaştı. Şüphesiz İbrahim kesinlikle çok iç çekendir, Yumuşak Başlı'dır.

إِذۡ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَـٰٓأَبَتِ إِنِّي رَأَيۡتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوۡكَبٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ رَأَيۡتُهُمۡ لِي سَٰجِدِينَ

Yusuf babasına demişti: 'Ey babacığım, şüphesiz ben on bir yıldız, güneşi ve ayı gördüm; onları bana secde edenler olarak gördüm.'

إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ يَـٰٓأَبَتِ لِمَ تَعۡبُدُ مَا لَا يَسۡمَعُ وَلَا يُبۡصِرُ وَلَا يُغۡنِي عَنكَ شَيۡـٔٗا

Hani babasına demişti: 'Ey babacığım, işitmeyen, görmeyen ve sana hiçbir fayda sağlamayan şeye niçin kulluk ediyorsun?'

إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَا هَٰذِهِ ٱلتَّمَاثِيلُ ٱلَّتِيٓ أَنتُمۡ لَهَا عَٰكِفُونَ

Hani babasına ve kavmine demişti: 'Sizin onlara kapandığınız bu heykeller nedir?'

إِذۡ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَـٰٓأَبَتِ إِنِّي رَأَيۡتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوۡكَبٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ رَأَيۡتُهُمۡ لِي سَٰجِدِينَ

Yusuf babasına demişti: 'Ey babacığım, şüphesiz ben on bir yıldız, güneşi ve ayı gördüm; onları bana secde edenler olarak gördüm.'

وَرَفَعَ أَبَوَيۡهِ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ وَخَرُّواْ لَهُۥ سُجَّدٗاۖ وَقَالَ يَـٰٓأَبَتِ هَٰذَا تَأۡوِيلُ رُءۡيَٰيَ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَعَلَهَا رَبِّي حَقّٗاۖ وَقَدۡ أَحۡسَنَ بِيٓ إِذۡ أَخۡرَجَنِي مِنَ ٱلسِّجۡنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ ٱلۡبَدۡوِ مِنۢ بَعۡدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بَيۡنِي وَبَيۡنَ إِخۡوَتِيٓۚ إِنَّ رَبِّي لَطِيفٞ لِّمَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ

Ve anne babasını arşın üzerine yükseltti ve onun için secde edenler olarak kapandılar. Ve dedi ki: 'Ey babacığım, bu daha önceki rüyamın yorumudur. Rabbim onu gerçek kıldı. Ve beni zindandan çıkardığında bana iyilik etmişti. Ve şeytan benimle kardeşlerimin arasını bozduktan sonra sizi çölden getirdi. Şüphesiz Rabbim dilediğine İnce'dir. Şüphesiz O, Bilen'dir, Hikmetli'dir.'

إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ يَـٰٓأَبَتِ لِمَ تَعۡبُدُ مَا لَا يَسۡمَعُ وَلَا يُبۡصِرُ وَلَا يُغۡنِي عَنكَ شَيۡـٔٗا

Hani babasına demişti: 'Ey babacığım, işitmeyen, görmeyen ve sana hiçbir fayda sağlamayan şeye niçin kulluk ediyorsun?'

يَـٰٓأَبَتِ إِنِّي قَدۡ جَآءَنِي مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَمۡ يَأۡتِكَ فَٱتَّبِعۡنِيٓ أَهۡدِكَ صِرَٰطٗا سَوِيّٗا

Ey babacığım, şüphesiz bana bilgiden sana gelmeyen şey geldi. Öyleyse bana uy, sana düzgün bir yola yol göstereyim.

يَـٰٓأَبَتِ لَا تَعۡبُدِ ٱلشَّيۡطَٰنَۖ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ كَانَ لِلرَّحۡمَٰنِ عَصِيّٗا

Ey babacığım, şeytana kulluk etme. Şüphesiz şeytan Merhameti Bol Olana isyankardır.

ٱقۡتُلُواْ يُوسُفَ أَوِ ٱطۡرَحُوهُ أَرۡضٗا يَخۡلُ لَكُمۡ وَجۡهُ أَبِيكُمۡ وَتَكُونُواْ مِنۢ بَعۡدِهِۦ قَوۡمٗا صَٰلِحِينَ

Yusuf'u katledin veya onu bir yere atın; babanızın yüzü size boş kalsın ve ondan sonra iyi bir topluluk olasınız.

وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ قَالَ ٱئۡتُونِي بِأَخٖ لَّكُم مِّنۡ أَبِيكُمۡۚ أَلَا تَرَوۡنَ أَنِّيٓ أُوفِي ٱلۡكَيۡلَ وَأَنَا۠ خَيۡرُ ٱلۡمُنزِلِينَ

Ve onları yükleriyle hazırladığında dedi: 'Babanızdan olan kardeşinizi bana getirin. Şüphesiz benim ölçüyü tam ölçtüğümü ve benim konuk edenlerin en hayırlısı olduğumu görmüyor musunuz?'

ٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيكُمۡ فَقُولُواْ يَـٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبۡنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدۡنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمۡنَا وَمَا كُنَّا لِلۡغَيۡبِ حَٰفِظِينَ

Babanıza dönün ve deyin: 'Ey babamız, şüphesiz senin oğlun çaldı. Ve bildiğimiz şeyden başkasına tanıklık etmedik. Ve görünmeyeni koruyanlar olmadık.'

وَجَٰهِدُواْ فِي ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦۚ هُوَ ٱجۡتَبَىٰكُمۡ وَمَا جَعَلَ عَلَيۡكُمۡ فِي ٱلدِّينِ مِنۡ حَرَجٖۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمۡ إِبۡرَٰهِيمَۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ مِن قَبۡلُ وَفِي هَٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيۡكُمۡ وَتَكُونُواْ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِۚ فَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعۡتَصِمُواْ بِٱللَّهِ هُوَ مَوۡلَىٰكُمۡۖ فَنِعۡمَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَنِعۡمَ ٱلنَّصِيرُ

Ve Allah uğrunda O'nun çabasının hakkıyla çaba gösterin. O sizi seçti ve dinin içinde sizin üzerinize hiçbir zorluk kılmadı; babanız İbrahim'in dininde. Resulün sizin üzerinize bir tanık olması ve sizin insanların üzerine tanıklar olmanız için, önceden ve bunun içinde sizi Müslümanlar olarak isimlendiren O'dur. Böylece salatı ayağa kaldırın ve zekatı verin ve Allah'a sımsıkı tutunun. O sizin Koruyucunuzdur. Böylece o Koruyucu ne güzeldir ve o Yardımcı ne güzeldir.

قَالُواْ يَـٰٓأَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأۡمَ۬نَّا عَلَىٰ يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُۥ لَنَٰصِحُونَ

Dediler: 'Ey babamız! Sana ne oluyor da Yusuf hakkında bize güvenmiyorsun? Ve şüphesiz biz ona kesinlikle öğüt verenleriz.'

فَلَمَّا رَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيهِمۡ قَالُواْ يَـٰٓأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا ٱلۡكَيۡلُ فَأَرۡسِلۡ مَعَنَآ أَخَانَا نَكۡتَلۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ

Bunun üzerine babalarına döndüklerinde dediler: 'Ey babamız, bizden ölçü engellendi. Bunun üzerine kardeşimizi bizimle gönder, ölçelim. Ve şüphesiz biz onu kesinlikle koruyanlarız.'

وَلَمَّا فَتَحُواْ مَتَٰعَهُمۡ وَجَدُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ رُدَّتۡ إِلَيۡهِمۡۖ قَالُواْ يَـٰٓأَبَانَا مَا نَبۡغِيۖ هَٰذِهِۦ بِضَٰعَتُنَا رُدَّتۡ إِلَيۡنَاۖ وَنَمِيرُ أَهۡلَنَا وَنَحۡفَظُ أَخَانَا وَنَزۡدَادُ كَيۡلَ بَعِيرٖۖ ذَٰلِكَ كَيۡلٞ يَسِيرٞ

Ve eşyalarını açtıklarında sermayelerini kendilerine geri verilmiş buldular. Dediler: 'Ey babamız, ne isteriz? İşte bu sermayemiz bize geri verilmiş. Ve ailemize erzak getiririz, kardeşimizi koruruz ve bir devenin ölçüsünü artırırız. Bu kolay bir ölçüdür.'

قَالُواْ يَـٰٓأَبَانَا ٱسۡتَغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا كُنَّا خَٰطِـِٔينَ

Dediler ki: 'Ey babamız, bizim için günahlarımızın örtülmesini iste. Şüphesiz biz hata edenlerdik.'

ٱذۡهَبُواْ بِقَمِيصِي هَٰذَا فَأَلۡقُوهُ عَلَىٰ وَجۡهِ أَبِي يَأۡتِ بَصِيرٗا وَأۡتُونِي بِأَهۡلِكُمۡ أَجۡمَعِينَ

'Bu gömleğimi götürün, onu babamın yüzüne atın, gören olarak gelir. Ve ailenizin tamamını bana getirin.'

فَجَآءَتۡهُ إِحۡدَىٰهُمَا تَمۡشِي عَلَى ٱسۡتِحۡيَآءٖ قَالَتۡ إِنَّ أَبِي يَدۡعُوكَ لِيَجۡزِيَكَ أَجۡرَ مَا سَقَيۡتَ لَنَاۚ فَلَمَّا جَآءَهُۥ وَقَصَّ عَلَيۡهِ ٱلۡقَصَصَ قَالَ لَا تَخَفۡۖ نَجَوۡتَ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Bunun üzerine ikisinden biri utanma üzere yürüyerek ona geldi. Dedi: 'Şüphesiz babam, bizim için suladığın şeyin ücretini sana karşılık vermek için seni çağırıyor.' Ona geldiğinde ve ona hikayeyi anlattığında dedi: 'Korkma, zalim topluluktan kurtuldun.'

تَبَّتۡ يَدَآ أَبِي لَهَبٖ وَتَبَّ

Ebu Leheb'in iki eli kurudu ve kurudu.

قَالُواْ يَـٰٓأَبَانَآ إِنَّا ذَهَبۡنَا نَسۡتَبِقُ وَتَرَكۡنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَٰعِنَا فَأَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُۖ وَمَآ أَنتَ بِمُؤۡمِنٖ لَّنَا وَلَوۡ كُنَّا صَٰدِقِينَ

Dediler: 'Ey babamız! Şüphesiz biz yarışarak gittik ve Yusuf'u eşyamızın yanında bıraktık, bunun üzerine kurt onu yedi. Ve biz doğru söyleyenler olsak da sen bize inanan değilsin.'

ٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيكُمۡ فَقُولُواْ يَـٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبۡنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدۡنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمۡنَا وَمَا كُنَّا لِلۡغَيۡبِ حَٰفِظِينَ

Babanıza dönün ve deyin: 'Ey babamız, şüphesiz senin oğlun çaldı. Ve bildiğimiz şeyden başkasına tanıklık etmedik. Ve görünmeyeni koruyanlar olmadık.'

وَجَآءُوٓ أَبَاهُمۡ عِشَآءٗ يَبۡكُونَ

Ve akşamleyin ağlayarak babalarına geldiler.

وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلۡعِيرُ قَالَ أَبُوهُمۡ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَۖ لَوۡلَآ أَن تُفَنِّدُونِ

Ve kervan ayrıldığında babaları dedi ki: 'Eğer beni aklı zayıflamış saymasaydınız, şüphesiz ben Yusuf'un kokusunu buluyorum.'

وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ

ve annesinden ve babasından,

إِذۡ قَالُواْ لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰٓ أَبِينَا مِنَّا وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ

Demişlerdi: 'Kesinlikle Yusuf ve kardeşi babamıza bizden daha sevimlidir ve biz bir grubuz. Şüphesiz babamız apaçık bir sapkınlık içindedir.'

وَٱغۡفِرۡ لِأَبِيٓ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ

Ve babam için ört; şüphesiz o sapanlardandı.

يَـٰٓأُخۡتَ هَٰرُونَ مَا كَانَ أَبُوكِ ٱمۡرَأَ سَوۡءٖ وَمَا كَانَتۡ أُمُّكِ بَغِيّٗا

'Ey Harun'un kız kardeşi, senin baban kötülük adamı değildi ve senin annen bir azgın değildi.'

مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَآ أَحَدٖ مِّن رِّجَالِكُمۡ وَلَٰكِن رَّسُولَ ٱللَّهِ وَخَاتَمَ ٱلنَّبِيِّـۧنَۗ وَكَانَ ٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٗا

Muhammed sizin adamlarınızdan hiçbirinin babası değildir, fakat Allah'ın resulü ve nebilerin sonuncusudur. Ve Allah her şeyi Bilen'dir.

فَلَمَّا ٱسۡتَيۡـَٔسُواْ مِنۡهُ خَلَصُواْ نَجِيّٗاۖ قَالَ كَبِيرُهُمۡ أَلَمۡ تَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ أَبَاكُمۡ قَدۡ أَخَذَ عَلَيۡكُم مَّوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبۡلُ مَا فَرَّطتُمۡ فِي يُوسُفَۖ فَلَنۡ أَبۡرَحَ ٱلۡأَرۡضَ حَتَّىٰ يَأۡذَنَ لِيٓ أَبِيٓ أَوۡ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ لِيۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ

Bunun üzerine ondan ümit kestiklerinde fısıldaşarak ayrıldılar. Onların büyüğü dedi: 'Babanızın Allah'tan üzerinize kesinlikle sağlam bir söz aldığını ve önceden Yusuf hakkında kusur ettiğiniz şeyi bilmediniz mi? Bunun üzerine babam bana izin verene veya Allah benim için hüküm verene kadar yerden asla ayrılmayacağım. Ve O, hüküm verenlerin en hayırlısıdır.'

فَلَمَّا ٱسۡتَيۡـَٔسُواْ مِنۡهُ خَلَصُواْ نَجِيّٗاۖ قَالَ كَبِيرُهُمۡ أَلَمۡ تَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ أَبَاكُمۡ قَدۡ أَخَذَ عَلَيۡكُم مَّوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبۡلُ مَا فَرَّطتُمۡ فِي يُوسُفَۖ فَلَنۡ أَبۡرَحَ ٱلۡأَرۡضَ حَتَّىٰ يَأۡذَنَ لِيٓ أَبِيٓ أَوۡ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ لِيۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ

Bunun üzerine ondan ümit kestiklerinde fısıldaşarak ayrıldılar. Onların büyüğü dedi: 'Babanızın Allah'tan üzerinize kesinlikle sağlam bir söz aldığını ve önceden Yusuf hakkında kusur ettiğiniz şeyi bilmediniz mi? Bunun üzerine babam bana izin verene veya Allah benim için hüküm verene kadar yerden asla ayrılmayacağım. Ve O, hüküm verenlerin en hayırlısıdır.'

قَالُواْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبٗا شَيۡخٗا كَبِيرٗا فَخُذۡ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Dediler: 'Ey Üstün olan, şüphesiz onun büyük yaşlı bir babası vardır. Bunun üzerine onun yerine birimizi al. Şüphesiz biz seni iyilik edenlerden görüyoruz.'

وَلَمَّا وَرَدَ مَآءَ مَدۡيَنَ وَجَدَ عَلَيۡهِ أُمَّةٗ مِّنَ ٱلنَّاسِ يَسۡقُونَ وَوَجَدَ مِن دُونِهِمُ ٱمۡرَأَتَيۡنِ تَذُودَانِۖ قَالَ مَا خَطۡبُكُمَاۖ قَالَتَا لَا نَسۡقِي حَتَّىٰ يُصۡدِرَ ٱلرِّعَآءُۖ وَأَبُونَا شَيۡخٞ كَبِيرٞ

Ve Medyen suyuna vardığında, onun üzerinde sulayan insanlardan bir topluluk buldu. Ve onların gerisinde engelleyen iki kadın buldu. Dedi: 'İkinizin durumu nedir?' İkisi dedi: 'Çobanlar ayrılana kadar biz sulamayız; ve babamız büyük bir yaşlıdır.'

إِذۡ قَالُواْ لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰٓ أَبِينَا مِنَّا وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ

Demişlerdi: 'Kesinlikle Yusuf ve kardeşi babamıza bizden daha sevimlidir ve biz bir grubuz. Şüphesiz babamız apaçık bir sapkınlık içindedir.'

وَلَمَّا دَخَلُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَمَرَهُمۡ أَبُوهُم مَّا كَانَ يُغۡنِي عَنۡهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍ إِلَّا حَاجَةٗ فِي نَفۡسِ يَعۡقُوبَ قَضَىٰهَاۚ وَإِنَّهُۥ لَذُو عِلۡمٖ لِّمَا عَلَّمۡنَٰهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ

Ve babalarının onlara emrettiği yerden girdiklerinde, Yakup'un nefsinin içindeki yerine getirdiği bir ihtiyaç hariç, Allah'a karşı onlara hiçbir şey fayda sağlayacak değildi. Ve şüphesiz o, ona öğrettiğimiz şeye dair kesinlikle bir bilgi sahibidir. Fakat insanların çoğu bilmezler.

فَلَمَّا رَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيهِمۡ قَالُواْ يَـٰٓأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا ٱلۡكَيۡلُ فَأَرۡسِلۡ مَعَنَآ أَخَانَا نَكۡتَلۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ

Bunun üzerine babalarına döndüklerinde dediler: 'Ey babamız, bizden ölçü engellendi. Bunun üzerine kardeşimizi bizimle gönder, ölçelim. Ve şüphesiz biz onu kesinlikle koruyanlarız.'