רבה

וַאֲהֵ֣בְךָ֔ וּבֵרַכְךָ֖ וְהִרְבֶּ֑ךָ וּבֵרַ֣ךְ פְּרִֽי־בִטְנְךָ֣ וּפְרִֽי־אַ֠דְמָתֶךָ דְּגָ֨נְךָ֜ וְתִֽירֹשְׁךָ֣ וְיִצְהָרֶ֗ךָ שְׁגַר־אֲלָפֶ֨יךָ֙ וְעַשְׁתְּרֹ֣ת צֹאנֶ֔ךָ עַ֚ל הָֽאֲדָמָ֔ה אֲשֶׁר־נִשְׁבַּ֥ע לַאֲבֹתֶ֖יךָ לָ֥תֶת לָֽךְ

Ve seni sevecek ve seni bereketleyecek ve seni çoğaltacak; ve sana vermek için atalarına ant içtiği toprak üzerinde, rahminin meyvesini ve toprağının meyvesini, tahılını ve yeni şarabını ve yağını, sığırlarının yavrularını ve sürünün yavrularını bereketleyecektir.

וְלֹֽא־יִדְבַּ֧ק בְּיָדְךָ֛ מְא֖וּמָה מִן־הַחֵ֑רֶם לְמַעַן֩ יָשׁ֨וּב יְהוָ֜ה מֵחֲר֣וֹן אַפּ֗וֹ וְנָֽתַן־לְךָ֤ רַחֲמִים֙ וְרִֽחַמְךָ֣ וְהִרְבֶּ֔ךָ כַּאֲשֶׁ֥ר נִשְׁבַּ֖ע לַאֲבֹתֶֽיךָ

Adanmış olandan hiçbir şey eline yapışmasın ki Yahve öfkesinin kızgınlığından dönsün, sana merhamet versin, sana merhamet etsin ve atalarına yemin ettiği gibi seni çoğaltsın.

וֶהֱבִֽיאֲךָ֞ יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֗יךָ אֶל־הָאָ֛רֶץ אֲשֶׁר־יָרְשׁ֥וּ אֲבֹתֶ֖יךָ וִֽירִשְׁתָּ֑הּ וְהֵיטִֽבְךָ֥ וְהִרְבְּךָ֖ מֵאֲבֹתֶֽיךָ

Ve Tanrın Yahve seni atalarının mülk edindiği yere getirecek ve onu mülk edineceksin; ve sana iyilik edecek ve seni atalarından daha çok çoğaltacaktır.

הִכֵּ֣יתִי אֶתְכֶם֮ בַּשִּׁדָּפ֣וֹן וּבַיֵּרָקוֹן֒ הַרְבּ֨וֹת גַּנּוֹתֵיכֶ֧ם וְכַרְמֵיכֶ֛ם וּתְאֵנֵיכֶ֥ם וְזֵיתֵיכֶ֖ם יֹאכַ֣ל הַגָּזָ֑ם וְלֹֽא־שַׁבְתֶּ֥ם עָדַ֖י נְאֻם־יְהוָֽה

'Sizi sam yeliyle ve küfle vurdum; bahçeleriniz, bağlarınız, incirleriniz ve zeytinleriniz çoğaldığında tırtıl yedi; ama bana dönmediniz,' Yahve'nin bildirisidir.

אָ֘כֹ֤ל דְּבַ֣שׁ הַרְבּ֣וֹת לֹא־ט֑וֹב וְחֵ֖קֶר כְּבֹדָ֣ם כָּבֽוֹד

Çok bal yemek iyi değildir; ve onların yüceliğini araştırmak yüceliktir.

רַק֮ לֹא־יַרְבֶּה־לּ֣וֹ סוּסִים֒ וְלֹֽא־יָשִׁ֤יב אֶת־הָעָם֙ מִצְרַ֔יְמָה לְמַ֖עַן הַרְבּ֣וֹת ס֑וּס וַֽיהוָה֙ אָמַ֣ר לָכֶ֔ם לֹ֣א תֹסִפ֗וּן לָשׁ֛וּב בַּדֶּ֥רֶךְ הַזֶּ֖ה עֽוֹד

Ancak kendine atları çoğaltmayacak ve at çoğaltmak için halkı Mısır'a döndürmeyecektir; çünkü Yahve size dedi: 'Bu yoldan bir daha dönmeyeceksiniz.'

בִּרְב֣וֹת צַ֭דִּיקִים יִשְׂמַ֣ח הָעָ֑ם וּבִמְשֹׁ֥ל רָ֝שָׁ֗ע יֵאָ֥נַֽח עָֽם

Doğrular çoğalınca halk sevinir, ve kötü yönetince halk inler.

בִּרְב֣וֹת רְ֭שָׁעִים יִרְבֶּה־פָּ֑שַׁע וְ֝צַדִּיקִ֗ים בְּֽמַפַּלְתָּ֥ם יִרְאֽוּ

Kötüler çoğalınca isyan çoğalır; ama doğrular onların düşüşünü görecekler.

בִּרְבוֹת֙ הַטּוֹבָ֔ה רַבּ֖וּ אוֹכְלֶ֑יהָ וּמַה־כִּשְׁרוֹן֙ לִבְעָלֶ֔יהָ כִּ֖י אִם־רְא֥וּת עֵינָֽיו

İyilik çoğaldığında, onu yiyenler de çoğalır; ve sahibine gözleriyle görmekten başka ne yarar vardır?

וַיַּ֨עַן נָבָ֜ל אֶת־עַבְדֵ֤י דָוִד֙ וַיֹּ֔אמֶר מִ֥י דָוִ֖ד וּמִ֣י בֶן־יִשָׁ֑י הַיּוֹם֙ רַבּ֣וּ עֲבָדִ֔ים הַמִּתְפָּ֣רְצִ֔ים אִ֖ישׁ מִפְּנֵ֥י אֲדֹנָֽיו

Nabal Davut'un kullarını yanıtladı ve dedi: 'Davut kimdir ve İşay'ın oğlu kimdir? Bugün her biri efendisinin yüzünden kopup kaçan kullar çoğaldı.'

כִּֽי־רַבּ֤וּ פְשָׁעֵ֨ינוּ֙ נֶגְדֶּ֔ךָ וְחַטֹּאותֵ֖ינוּ עָ֣נְתָה בָּ֑נוּ כִּֽי־פְשָׁעֵ֣ינוּ אִתָּ֔נוּ וַעֲוֺנֹתֵ֖ינוּ יְדַֽעֲנֽוּם

Çünkü isyanlarımız senin önünde çoğaldı ve günahlarımız bize karşı tanıklık etti; çünkü isyanlarımız bizimledir ve suçlarımızı biliyoruz.

בִּרְבוֹת֙ הַטּוֹבָ֔ה רַבּ֖וּ אוֹכְלֶ֑יהָ וּמַה־כִּשְׁרוֹן֙ לִבְעָלֶ֔יהָ כִּ֖י אִם־רְא֥וּת עֵינָֽיו

İyilik çoğaldığında, onu yiyenler de çoğalır; ve sahibine gözleriyle görmekten başka ne yarar vardır?

וַתֵּ֨רֶב֙ חָכְמַ֣ת שְׁלֹמֹ֔ה מֵֽחָכְמַ֖ת כָּל־בְּנֵי־קֶ֑דֶם וּמִכֹּ֖ל חָכְמַ֥ת מִצְרָֽיִם

Süleyman'ın bilgeliği bütün doğu oğullarının bilgeliğinden ve Mısır'ın bütün bilgeliğinden çoğaldı.

תְּחַדֵּ֬שׁ עֵדֶ֨יךָ נֶגְדִּ֗י וְתֶ֣רֶב כַּֽ֭עַשְׂךָ עִמָּדִ֑י חֲלִיפ֖וֹת וְצָבָ֣א עִמִּֽי

Bana karşı tanıklarını yenilersin ve benimle öfkeni çoğaltırsın; nöbetleşen ordular benimledir.

וַיִּשָּׂ֨א מַשְׂאֹ֜ת מֵאֵ֣ת פָּנָיו֮ אֲלֵהֶם֒ וַתֵּ֜רֶב מַשְׂאַ֧ת בִּנְיָמִ֛ן מִמַּשְׂאֹ֥ת כֻּלָּ֖ם חָמֵ֣שׁ יָד֑וֹת וַיִּשְׁתּ֥וּ וַֽיִּשְׁכְּר֖וּ עִמּֽוֹ

Kendi önünden onlara porsiyonlar kaldırdı; Binyamin'in porsiyonu hepsinin porsiyonundan beş kat fazlaydı. Onunla birlikte içtiler ve sarhoş oldular.

וְלַמִּזְרָ֗ח יָשַׁב֙ עַד־לְב֣וֹא מִדְבָּ֔רָה לְמִן־הַנָּהָ֖ר פְּרָ֑ת כִּ֧י מִקְנֵיהֶ֛ם רָב֖וּ בְּאֶ֥רֶץ גִּלְעָֽד

Ve doğuya doğru Fırat ırmağından çölün girişine kadar oturdu; çünkü Gileat diyarında onların sürüleri çoğalmıştı.

וַיִּֽהְי֥וּ בְנֵי־אֱלִיעֶ֖זֶר רְחַבְיָ֣ה הָרֹ֑אשׁ וְלֹא־הָיָ֤ה לֶאֱלִיעֶ֨זֶר֙ בָּנִ֣ים אֲחֵרִ֔ים וּבְנֵ֥י רְחַבְיָ֖ה רָב֥וּ לְמָֽעְלָה

Ve Eliezer'in oğulları: Baş Rehavya oldu; Eliezer'in başka oğulları olmadı, ama Rehavya'nın oğulları çok çoğaldılar.

וָאֹמְרָ֗ה אֱלֹהַי֙ בֹּ֣שְׁתִּי וְנִכְלַ֔מְתִּי לְהָרִ֧ים אֱלֹהַ֛י פָּנַ֖י אֵלֶ֑יךָ כִּ֣י עֲוֺנֹתֵ֤ינוּ רָבוּ֙ לְמַ֣עְלָה רֹּ֔אשׁ וְאַשְׁמָתֵ֥נוּ גָדְלָ֖ה עַ֥ד לַשָּׁמָֽיִם

Ve dedim: 'Tanrım, yüzümü sana kaldırmaktan utandım ve aşağılandım, Tanrım; çünkü suçlarımız başın üzerine çoğaldı ve suçluluğumuz göklere kadar büyüdü.

וַאֲשֶׁר֩ הָיָ֨ה נַעֲשֶׂ֜ה לְי֣וֹם אֶחָ֗ד שׁ֣וֹר אֶחָ֞ד צֹ֠אן שֵׁשׁ־בְּרֻר֤וֹת וְצִפֳּרִים֙ נַֽעֲשׂוּ־לִ֔י וּבֵ֨ין עֲשֶׂ֧רֶת יָמִ֛ים בְּכָל־יַ֖יִן לְהַרְבֵּ֑ה וְעִם־זֶ֗ה לֶ֤חֶם הַפֶּחָה֙ לֹ֣א בִקַּ֔שְׁתִּי כִּֽי־כָֽבְדָ֥ה הָעֲבֹדָ֖ה עַל־הָעָ֥ם הַזֶּֽה

Ve bir gün için yapılan bir sığır, altı seçilmiş koyun ve kuşlar benim için yapılıyordu ve on gün arasında her şarap çokça bulunuyordu; ve bununla birlikte valinin ekmeğini istemedim, çünkü bu halkın üzerinde iş ağırdı.

וּבְכָל־עִ֤יר וָעִיר֙ צִנּ֣וֹת וּרְמָחִ֔ים וַֽיְחַזְּקֵ֖ם לְהַרְבֵּ֣ה מְאֹ֑ד וַיְהִי־ל֖וֹ יְהוּדָ֥ה וּבִנְיָמִֽן

Ve her şehirde kalkanlar ve mızraklar vardı ve onları çok fazla güçlendirdi; ve Yahuda ve Bünyamin onun oldu.

הֲלֹ֧א הַכּוּשִׁ֣ים וְהַלּוּבִ֗ים הָי֨וּ לְחַ֧יִל לָרֹ֛ב לְרֶ֥כֶב וּלְפָרָשִׁ֖ים לְהַרְבֵּ֣ה מְאֹ֑ד וּבְהִשָּֽׁעֶנְךָ֥ עַל־יְהוָ֖ה נְתָנָ֥ם בְּיָדֶֽךָ

Kuşlular ve Luvlular çok büyük bir ordu, çok fazla savaş arabaları ve atlılar değil miydi? Ve Yahve'ye dayandığın için onları senin eline verdi.

וְהִרְבֵּיתִ֧י עֲלֵיכֶ֛ם אָדָ֥ם וּבְהֵמָ֖ה וְרָב֣וּ וּפָר֑וּ וְהוֹשַׁבְתִּ֨י אֶתְכֶ֜ם כְּקַדְמֽוֹתֵיכֶ֗ם וְהֵטִֽבֹתִי֙ מֵרִאשֹׁ֣תֵיכֶ֔ם וִֽידַעְתֶּ֖ם כִּֽי־אֲנִ֥י יְהוָֽה

Ve üzerinizde insanı ve hayvanı çoğaltacağım; ve çoğalacaklar ve üreyecekler; ve sizi önceki durumlarınızdaki gibi yerleştireceğim ve başlangıçlarınızdan daha iyi yapacağım; ve bileceksiniz ki ben Yahve'yim.

אֶשְׁרְקָ֥ה לָהֶ֛ם וַאֲקַבְּצֵ֖ם כִּ֣י פְדִיתִ֑ים וְרָב֖וּ כְּמ֥וֹ רָבֽוּ

Onlara ıslık çalacağım ve onları toplayacağım, çünkü onları fidyeyle kurtardım; ve çoğaldıkları gibi çoğalacaklar.

כָּל־הַחַיָּ֨ה אֲשֶֽׁר־אִתְּךָ֜ מִכָּל־בָּשָׂ֗ר בָּע֧וֹף וּבַבְּהֵמָ֛ה וּבְכָל־הָרֶ֛מֶשׂ הָרֹמֵ֥שׂ עַל־הָאָ֖רֶץ הַיְצֵ֣א אִתָּ֑ךְ וְשָֽׁרְצ֣וּ בָאָ֔רֶץ וּפָר֥וּ וְרָב֖וּ עַל־הָאָֽרֶץ

'Seninle birlikte olan her canlıyı, her beşerden kuşlardan, hayvanlardan ve yer üzerinde sürünen her sürüngenden seninle birlikte çıkar; yerde kaynaşsınlar, yer üzerinde verimli olsunlar ve çoğalsınlar.'

וְהִיא֙ לֹ֣א יָֽדְעָ֔ה כִּ֤י אָֽנֹכִי֙ נָתַ֣תִּי לָ֔הּ הַדָּגָ֖ן וְהַתִּיר֣וֹשׁ וְהַיִּצְהָ֑ר וְכֶ֨סֶף הִרְבֵּ֥יתִי לָ֛הּ וְזָהָ֖ב עָשׂ֥וּ לַבָּֽעַל

Ve o, tahılı, yeni şarabı ve taze yağı ona benim verdiğimi, ona gümüşü ve altını çoğalttığımı bilmedi; bunları Baal için yaptılar.

וְדִבַּ֨רְתִּי֙ עַל־הַנְּבִיאִ֔ים וְאָנֹכִ֖י חָז֣וֹן הִרְבֵּ֑יתִי וּבְיַ֥ד הַנְּבִיאִ֖ים אֲדַמֶּֽה

Ve peygamberlere konuştum ve ben görüm çoğalttım ve peygamberlerin eliyle benzetmeler yaptım.

אֶשְׁרְקָ֥ה לָהֶ֛ם וַאֲקַבְּצֵ֖ם כִּ֣י פְדִיתִ֑ים וְרָב֖וּ כְּמ֥וֹ רָבֽוּ

Onlara ıslık çalacağım ve onları toplayacağım, çünkü onları fidyeyle kurtardım; ve çoğaldıkları gibi çoğalacaklar.

וּבְנֵ֗י חֲצִי֙ שֵׁ֣בֶט מְנַשֶּׁ֔ה יָשְׁב֖וּ בָּאָ֑רֶץ מִבָּשָׁ֞ן עַד־בַּ֧עַל חֶרְמ֛וֹן וּשְׂנִ֥יר וְהַר־חֶרְמ֖וֹן הֵ֥מָּה רָבֽוּ

Ve Manaşe yarım oymağının oğulları diyarda oturdular; Başan'dan Baal-Hermon'a ve Senir ve Hermon dağına kadar onlar çoğaldılar.

וַתִּתֶּן־לִ֖י מָגֵ֣ן יִשְׁעֶ֑ךָ וַעֲנֹתְךָ֖ תַּרְבֵּֽנִי

Bana kurtarışının kalkanını verdin ve senin yanıtın beni büyüttü.

וַתִּתֶּן־לִי֮ מָגֵ֪ן יִ֫שְׁעֶ֥ךָ וִֽימִינְךָ֥ תִסְעָדֵ֑נִי וְֽעַנְוַתְךָ֥ תַרְבֵּֽנִי

Ve bana kurtuluşunun kalkanını verdin; sağ elin bana destek olur ve alçakgönüllülüğün beni büyütür.

וְהַמּוֹעֵ֗ד הָיָ֛ה לְאִ֥ישׁ יִשְׂרָאֵ֖ל עִם־הָאֹרֵ֑ב הֶ֕רֶב לְהַעֲלוֹתָ֛ם מַשְׂאַ֥ת הֶעָשָׁ֖ן מִן־הָעִֽיר

İsrail adamları ile pusu arasındaki işaret, onların şehirden duman yükselişini çoğaltarak çıkarmasıydı.

הֶ֭רֶב כַּבְּסֵ֣נִי מֵעֲוֺנִ֑י וּֽמֵחַטָּאתִ֥י טַהֲרֵֽנִי

Beni suçumdan iyice yıka ve günahımdan beni arındır.

וַתַּרְבֶּ֖ה אֶת־תַּזְנוּתֶ֑יהָ לִזְכֹּר֙ אֶת־יְמֵ֣י נְעוּרֶ֔יהָ אֲשֶׁ֥ר זָנְתָ֖ה בְּאֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם

Ve Mısır diyarında fahişelik yaptığı gençliğinin günlerini hatırlayarak fahişeliklerini çoğalttı.

וְאַתָּ֣ה דָֽנִיֵּ֗אל סְתֹ֧ם הַדְּבָרִ֛ים וַחֲתֹ֥ם הַסֵּ֖פֶר עַד־עֵ֣ת קֵ֑ץ יְשֹׁטְט֥וּ רַבִּ֖ים וְתִרְבֶּ֥ה הַדָּֽעַת

Sen Daniel, son vaktine kadar sözleri gizle ve kitabı mühürle; birçokları dolaşacak ve bilgi çoğalacak.

וָ֠אֶקַּח אֶת־אֲבִיכֶ֤ם אֶת־אַבְרָהָם֙ מֵעֵ֣בֶר הַנָּהָ֔ר וָאוֹלֵ֥ךְ אוֹת֖וֹ בְּכָל־אֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וָאַרְבֶּה֙ אֶת־זַרְע֔וֹ וָֽאֶתֶּן־ל֖וֹ אֶת־יִצְחָֽק

Ve atanız İbrahim'i ırmağın ötesinden aldım ve onu bütün Kenan diyarında yürüttüm; ve onun soyunu çoğalttım ve ona İshak'ı verdim.

וְאֶתְּנָ֥ה בְרִיתִ֖י בֵּינִ֣י וּבֵינֶ֑ךָ וְאַרְבֶּ֥ה אוֹתְךָ֖ בִּמְאֹ֥ד מְאֹֽד

Benimle senin aranda antlaşmamı yapacağım ve seni çok çok çoğaltacağım.'

וְלֹא־נָשָׂ֤א דָוִיד֙ מִסְפָּרָ֔ם לְמִבֶּ֛ן עֶשְׂרִ֥ים שָׁנָ֖ה וּלְמָ֑טָּה כִּ֚י אָמַ֣ר יְהוָ֔ה לְהַרְבּ֥וֹת אֶת־יִשְׂרָאֵ֖ל כְּכוֹכְבֵ֥י הַשָּׁמָֽיִם

Ve Davut yirmi yaş ve altındakilerin sayısını almadı; çünkü Yahve İsrail'i göklerin yıldızları gibi çoğaltacağını söylemişti.

עֹ֣שֵֽׁק דָּ֭ל לְהַרְבּ֣וֹת ל֑וֹ נֹתֵ֥ן לְ֝עָשִׁ֗יר אַךְ־לְמַחְסֽוֹר

Kendine çoğaltmak için yoksulu ezen ve zengine veren sadece yoksulluğadır.

וַיֹּ֣אמֶר אֵלַ֗י הִנְנִ֤י מַפְרְךָ֙ וְהִרְבִּיתִ֔ךָ וּנְתַתִּ֖יךָ לִקְהַ֣ל עַמִּ֑ים וְנָ֨תַתִּ֜י אֶת־הָאָ֧רֶץ הַזֹּ֛את לְזַרְעֲךָ֥ אַחֲרֶ֖יךָ אֲחֻזַּ֥ת עוֹלָֽם

Bana dedi: 'İşte ben seni verimli kılacağım ve seni çoğaltacağım; seni halklar topluluğu yapacağım ve bu yeri senden sonra soyuna sonsuz mülk olarak vereceğim.'

הִרְבֵּיתֶ֥ם חַלְלֵיכֶ֖ם בָּעִ֣יר הַזֹּ֑את וּמִלֵּאתֶ֥ם חוּצֹתֶ֖יהָ חָלָֽל

Bu şehirde öldürülenlerinizi çoğalttınız ve sokaklarını öldürülenlerle doldurdunuz.

תֶּ֤רֶב גְּֽדֻלָּתִ֗י וְתִסֹּ֥ב תְּֽנַחֲמֵֽנִי

Büyüklüğümü çoğaltacaksın ve dönüp beni teselli edeceksin.

וּבְקָֽרְךָ֤ וְצֹֽאנְךָ֙ יִרְבְּיֻ֔ן וְכֶ֥סֶף וְזָהָ֖ב יִרְבֶּה־לָּ֑ךְ וְכֹ֥ל אֲשֶׁר־לְךָ֖ יִרְבֶּֽה

ve sığırların ve sürün çoğaldığında ve gümüşün ve altının senin için çoğaldığında ve sana ait olan her şey çoğaldığında,

וּמִ֨י יִתֵּ֜ן אֶת־הָעָ֤ם הַזֶּה֙ בְּיָדִ֔י וְאָסִ֖ירָה אֶת־אֲבִימֶ֑לֶךְ וַיֹּ֨אמֶר֙ לַאֲבִימֶ֔לֶךְ רַבֶּ֥ה צְבָאֲךָ֖ וָצֵֽאָה

Keşke bu halk benim elimde olsaydı! O zaman Abimelek'i uzaklaştırırdım. Ve Abimelek'e dedi: 'Ordunu çoğalt ve çık.'