πρωτος

των δε δωδεκα αποστολων τα ονοματα εστιν ταυτα πρωτος σιμων ο λεγομενος πετρος και ανδρεας ο αδελφος αυτου ιακωβος ο του ζεβεδαιου και ιωαννης ο αδελφος αυτου

Ve on iki elçinin adları şunlardır: Birincisi Petrus denilen Simun ve onun kardeşi Andreas; Zebedi'nin oğlu Yakup ve onun kardeşi Yuhanna;

και ος εαν θελη εν υμιν ειναι πρωτος εστω υμων δουλος

Ve aranızda kim birinci olmak isterse, sizin köleniz olsun;

τις εκ των δυο εποιησεν το θελημα του πατρος λεγουσιν αυτω ο πρωτος λεγει αυτοις ο ιησους αμην λεγω υμιν οτι οι τελωναι και αι πορναι προαγουσιν υμας εις την βασιλειαν του θεου

İkisinden hangisi babanın isteğini yaptı?' Ona dediler: 'Birincisi.' İsa onlara dedi: 'Amin, size diyorum ki: Vergi toplayıcıları ve fahişeler Tanrı'nın egemenliğine sizden önce gidiyorlar.

ησαν δε παρ ημιν επτα αδελφοι και ο πρωτος γαμησας ετελευτησεν και μη εχων σπερμα αφηκεν την γυναικα αυτου τω αδελφω αυτου

Bizim yanımızda ise yedi kardeş vardı; ve birincisi evlenerek öldü ve soya sahip olmadan kendi karısını kendi kardeşine bıraktı.

και καθισας εφωνησεν τους δωδεκα και λεγει αυτοις ει τις θελει πρωτος ειναι εσται παντων εσχατος και παντων διακονος

Ve oturarak on ikileri çağırdı ve onlara dedi: 'Eğer biri birinci olmak istiyorsa, herkesin sonuncusu ve herkesin hizmet edeni olacak.'

αφες εκει το δωρον σου εμπροσθεν του θυσιαστηριου και υπαγε πρωτον διαλλαγηθι τω αδελφω σου και τοτε ελθων προσφερε το δωρον σου

armağanını orada sunağın önünde bırak ve git, önce kardeşinle barış ve o zaman gelip armağanını sun.

ζητειτε δε πρωτον την βασιλειαν του θεου και την δικαιοσυνην αυτου και ταυτα παντα προστεθησεται υμιν

Ama önce Tanrı'nın egemenliğini ve O'nun doğruluğunu arayın; ve bütün bunlar size eklenecektir.

υποκριτα εκβαλε πρωτον την δοκον εκ του οφθαλμου σου και τοτε διαβλεψεις εκβαλειν το καρφος εκ του οφθαλμου του αδελφου σου

İkiyüzlü, önce kendi gözünden merteği çıkar; ve o zaman kardeşinin gözünden çöpü çıkarmak için net göreceksin.

ετερος δε των μαθητων αυτου ειπεν αυτω κυριε επιτρεψον μοι πρωτον απελθειν και θαψαι τον πατερα μου

Ve onun öğrencilerinden başka biri ona dedi: 'Efendi, önce gitmeye ve babamı gömmeye bana izin ver.'

η πως δυναται τις εισελθειν εις την οικιαν του ισχυρου και τα σκευη αυτου διαρπασαι εαν μη πρωτον δηση τον ισχυρον και τοτε την οικιαν αυτου διαρπασει

Veya eğer önce güçlüyü bağlamazsa, biri güçlünün evine nasıl girebilir ve onun eşyalarını yağmalayabilir? Ve o zaman onun evini yağmalayacaktır.

αυτη εστιν πρωτη και μεγαλη εντολη

'Bu, birinci ve büyük buyruktur.'

τη δε πρωτη των αζυμων προσηλθον οι μαθηται τω ιησου λεγοντες αυτω που θελεις ετοιμασωμεν σοι φαγειν το πασχα

Fakat mayasızların ilk gününde öğrenciler İsa'ya geldiler ve ona şöyle dediler: 'Fısıh'ı yemen için sana nerede hazırlık yapalım istiyorsun?'

και προσελθων εις των γραμματεων ακουσας αυτων συζητουντων ειδως οτι καλως αυτοις απεκριθη επηρωτησεν αυτον ποια εστιν πρωτη πασων εντολη

Ve yazıcılardan biri yaklaşıp onların tartıştıklarını duyarak, onlara iyi cevap verdiğini bilerek ona sordu: 'Bütün buyrukların birincisi hangisidir?'

ο δε ιησους απεκριθη αυτω οτι πρωτη πασων των εντολων ακουε ισραηλ κυριος ο θεος ημων κυριος εις εστιν

İsa ise ona cevap verdi: 'Bütün buyrukların birincisi şudur: Dinle İsrail, Efendimiz Tanrı tek Efendi'dir.'

και αγαπησεις κυριον τον θεον σου εξ ολης της καρδιας σου και εξ ολης της ψυχης σου και εξ ολης της διανοιας σου και εξ ολης της ισχυος σου αυτη πρωτη εντολη

Ve Efendin Tanrı'yı bütün yüreğinden ve bütün canından ve bütün zihninden ve bütün gücünden seveceksin; bu birinci buyruktur.

πολλοι δε εσονται πρωτοι εσχατοι και εσχατοι πρωτοι

Fakat birçok birinci sonuncu olacak ve sonuncular birinci olacaktır.

ελθοντες δε οι πρωτοι ενομισαν οτι πλειονα ληψονται και ελαβον και αυτοι ανα δηναριον

Fakat birinciler geldiklerinde daha fazla alacaklarını düşündüler; ve onlar da her biri birer dinar aldılar.

ουτως εσονται οι εσχατοι πρωτοι και οι πρωτοι εσχατοι πολλοι γαρ εισιν κλητοι ολιγοι δε εκλεκτοι

Böylece sonuncular birinci ve birinciler sonuncu olacak; çünkü çağrılanlar çoktur, fakat seçilenler azdır.

τοτε πορευεται και παραλαμβανει μεθ εαυτου επτα ετερα πνευματα πονηροτερα εαυτου και εισελθοντα κατοικει εκει και γινεται τα εσχατα του ανθρωπου εκεινου χειρονα των πρωτων ουτως εσται και τη γενεα ταυτη τη πονηρα

Sonra gider ve kendisinden daha kötü yedi başka ruhu yanına alır ve girerek orada otururlar; ve o insanın son durumu öncekilerden daha kötü olur. Bu kötü kuşağa da böyle olacaktır.

οψιας δε γενομενης λεγει ο κυριος του αμπελωνος τω επιτροπω αυτου καλεσον τους εργατας και αποδος αυτοις τον μισθον αρξαμενος απο των εσχατων εως των πρωτων

Fakat akşam olduğunda, bağın efendisi kendi kahyasına dedi: 'İşçileri çağır ve sonunculardan başlayarak birincilere kadar onlara ücreti ver.'

παλιν απεστειλεν αλλους δουλους πλειονας των πρωτων και εποιησαν αυτοις ωσαυτως

Yine birincilerden daha çok başka köleler gönderdi ve onlara aynı şekilde yaptılar.

τοτε πορευεται και παραλαμβανει επτα ετερα πνευματα πονηροτερα εαυτου και εισελθοντα κατοικει εκει και γινεται τα εσχατα του ανθρωπου εκεινου χειρονα των πρωτων

O zaman gider ve yanına kendisinden daha kötü yedi başka ruh alır ve girip orada otururlar ve o insanın son durumu ilklerinden daha kötü olur.

και τινες εξ αυτων επεισθησαν και προσεκληρωθησαν τω παυλω και τω σιλα των τε σεβομενων ελληνων πολυ πληθος γυναικων τε των πρωτων ουκ ολιγαι

Ve onlardan bazıları ikna oldular ve Pavlus'a ve Silas'a katıldılar; ve saygı duyan Greklerden çok kalabalık ve önde gelen kadınlardan az değil.

και απηλθεν παλιν περαν του ιορδανου εις τον τοπον οπου ην ιωαννης το πρωτον βαπτιζων και εμεινεν εκει

Ve yine Şeria'nın ötesine, Yuhanna'nın ilk vaftiz ettiği yere gitti ve orada kaldı.

ταυτα δε ουκ εγνωσαν οι μαθηται αυτου το πρωτον αλλ οτε εδοξασθη ο ιησους τοτε εμνησθησαν οτι ταυτα ην επ αυτω γεγραμμενα και ταυτα εποιησαν αυτω

Fakat onun öğrencileri ilk başta bunları bilmediler; ama İsa yüceltildiğinde, o zaman bunların onun üzerine yazılmış olduğunu ve ona bunları yaptıklarını hatırladılar.

ηλθεν δε και νικοδημος ο ελθων προς τον ιησουν νυκτος το πρωτον φερων μιγμα σμυρνης και αλοης ωσει λιτρας εκατον

Ve önce geceleyin İsa'ya doğru gelmiş olan Nikodim de, yaklaşık yüz litra (~33 kg) mür ve öd karışımı getirerek geldi.

τον μεν πρωτον λογον εποιησαμην περι παντων ω θεοφιλε ων ηρξατο ο ιησους ποιειν τε και διδασκειν

Ey Teofilos, ilk sözü İsa'nın yapmaya ve öğretmeye başladığı her şey hakkında yaptım,

τοτε ειρηκεν ιδου ηκω του ποιησαι ο θεος το θελημα σου αναιρει το πρωτον ινα το δευτερον στηση

Sonra demiştir: 'İşte geldim, ey Tanrı, senin isteğini yapmak için.' İkinciyi kurmak için birinciyi ortadan kaldırıyor.

ειπεν δε ο πατηρ προς τους δουλους αυτου εξενεγκατε την στολην την πρωτην και ενδυσατε αυτον και δοτε δακτυλιον εις την χειρα αυτου και υποδηματα εις τους ποδας

Ve baba kendi kölelerine doğru dedi: 'İlk kaftanı dışarı getirin ve onu giydirin ve onun eline bir yüzük ve ayaklarına ayakkabılar verin;'

διελθοντες δε πρωτην φυλακην και δευτεραν ηλθον επι την πυλην την σιδηραν την φερουσαν εις την πολιν ητις αυτοματη ηνοιχθη αυτοις και εξελθοντες προηλθον ρυμην μιαν και ευθεως απεστη ο αγγελος απ αυτου

Ve birinci ve ikinci nöbeti geçerek şehre götüren demir kapıya geldiler; ki o onlara kendiliğinden açıldı ve çıkarak bir sokak ilerlediler ve hemen haberci ondan ayrıldı.

εχουσαι κριμα οτι την πρωτην πιστιν ηθετησαν

ilk inançlarını bir kenara attıkları için yargıya sahiptirler.

εν τω λεγειν καινην πεπαλαιωκεν την πρωτην το δε παλαιουμενον και γηρασκον εγγυς αφανισμου

Yeni demekle, birinciyi eskitti; eskiyen ve yaşlanan ise yok olmaya yakındır.

τουτων δε ουτως κατεσκευασμενων εις μεν την πρωτην σκηνην διαπαντος δια παντος εισιασιν οι ιερεις τας λατρειας επιτελουντες

Bunlar böylece kurulmuşken, kâhinler tapınmaları yerine getirmek için her zaman birinci çadıra girerler.

τι δε υμιν δοκει ανθρωπος ειχεν τεκνα δυο και προσελθων τω πρωτω ειπεν τεκνον υπαγε σημερον εργαζου εν τω αμπελωνι μου

Ve size ne görünüyor? Bir adamın iki çocuğu vardı ve birinciye gelerek dedi: 'Çocuğum, git, bugün benim bağımda çalış.'

και προσκαλεσαμενος ενα εκαστον των χρεωφειλετων του κυριου εαυτου ελεγεν τω πρωτω ποσον οφειλεις τω κυριω μου

Ve kendi efendisinin borçlularından her birini çağırarak birinciye diyordu: 'Benim efendime ne kadar borcun var?'

εν δε τοις περι τον τοπον εκεινον υπηρχεν χωρια τω πρωτω της νησου ονοματι ποπλιω ος αναδεξαμενος ημας τρεις ημερας φιλοφρονως εξενισεν

Ve o yerin çevresinde, adanın önde geleni olan Poplius adındaki kişiye ait tarlalar vardı; o bizi kabul ederek üç gün dostça misafir etti.

αλλα δια τουτο ηλεηθην ινα εν εμοι πρωτω ενδειξηται ιησους χριστος την πασαν μακροθυμιαν προς υποτυπωσιν των μελλοντων πιστευειν επ αυτω εις ζωην αιωνιον

Ama bunun için bana merhamet edildi ki, sonsuz yaşama için ona inanacak olanlara bir örnek olarak, Mesih İsa bütün sabrını birinci olarak bende göstersin.

κελευσον ουν ασφαλισθηναι τον ταφον εως της τριτης ημερας μηποτε ελθοντες οι μαθηται αυτου νυκτος κλεψωσιν αυτον και ειπωσιν τω λαω ηγερθη απο των νεκρων και εσται η εσχατη πλανη χειρων της πρωτης

O halde buyur, üçüncü güne kadar mezar güvenliğe alınsın; yoksa öğrencileri gece gelip onu çalarlar ve halka, 'Ölülerden dirildi' derler ve son saptırma ilkinden daha kötü olur.'

ως δε παρεγενοντο προς αυτον ειπεν αυτοις υμεις επιστασθε απο πρωτης ημερας αφ ης επεβην εις την ασιαν πως μεθ υμων τον παντα χρονον εγενομην

Ama ona doğru geldiklerinde onlara dedi: 'Siz biliyorsunuz, Asya'ya ayak bastığım ilk günden beri bütün zamanı sizinle nasıl geçirdim,'

επι τη κοινωνια υμων εις το ευαγγελιον απο πρωτης ημερας αχρι του νυν

ilk günden şimdiye kadar iyi habere olan paydaşlığınızdan dolayı,

τουτο δηλουντος του πνευματος του αγιου μηπω πεφανερωσθαι την των αγιων οδον ετι της πρωτης σκηνης εχουσης στασιν

Kutsal Ruh bununla şunu gösteriyor: Birinci çadırın duruşu hâlâ varken, kutsalların yolu henüz açığa çıkmamıştır.

οι δε ιουδαιοι παρωτρυναν τας σεβομενας γυναικας και τας ευσχημονας και τους πρωτους της πολεως και επηγειραν διωγμον επι τον παυλον και τον βαρναβαν και εξεβαλον αυτους απο των οριων αυτων

Ama Yahudiler saygı duyan ve saygın olan kadınları ve şehrin önde gelenlerini kışkırttılar ve Pavlus'un ve Barnaba'nın üzerine bir zulüm kaldırdılar ve onları onların sınırlarından attılar.

ο δε εκατονταρχος βουλομενος διασωσαι τον παυλον εκωλυσεν αυτους του βουληματος εκελευσεν τε τους δυναμενους κολυμβαν απορριψαντας πρωτους επι την γην εξιεναι

Fakat yüzbaşı Pavlus'u kurtarmak isteyerek onları bu karardan engelledi ve yüzebilenlerin önce atlayıp karaya çıkmalarını buyurdu,

εγενετο δε μετα ημερας τρεις συγκαλεσασθαι τον παυλον τους οντας των ιουδαιων πρωτους συνελθοντων δε αυτων ελεγεν προς αυτους ανδρες αδελφοι εγω ουδεν εναντιον ποιησας τω λαω η τοις εθεσιν τοις πατρωοις δεσμιος εξ ιεροσολυμων παρεδοθην εις τας χειρας των ρωμαιων

Ve üç gün sonra Pavlus Yahudilerin önde gelenlerini bir araya çağırdı; ve onlar toplandıklarında onlara dedi: 'Erkekler, kardeşler, ben halka veya ataların geleneklerine karşı hiçbir şey yapmadığım halde, Yeruşalim'den tutuklu olarak Romalıların ellerine teslim edildim.'

και γενομενης ημερας ευκαιρου οτε ηρωδης τοις γενεσιοις αυτου δειπνον εποιει τοις μεγιστασιν αυτου και τοις χιλιαρχοις και τοις πρωτοις της γαλιλαιας

Ve Hirodes'in kendi doğum gününde kendi soylularına ve binbaşılarına ve Celile'nin önde gelenlerine akşam yemeği verdiği uygun bir gün olduğunda,

παρεδωκα γαρ υμιν εν πρωτοις ο και παρελαβον οτι χριστος απεθανεν υπερ των αμαρτιων ημων κατα τας γραφας

Çünkü aldığım şeyi öncelikle size teslim ettim: Mesih yazılara göre günahlarımız için öldü,

μνημονευε ουν ποθεν εκπεπτωκας και μετανοησον και τα πρωτα εργα ποιησον ει δε μη ερχομαι σοι ταχει ταχυ και κινησω την λυχνιαν σου εκ του τοπου αυτης εαν μη μετανοησης

O halde nereden düştüğünü hatırla ve tövbe et ve ilk işleri yap; ama eğer yapmazsan, sana çabuk geliyorum ve eğer tövbe etmezsen kandilliğini yerinden hareket ettireceğim.

και εξαλειψει ο θεος παν δακρυον απο των οφθαλμων αυτων και ο θανατος ουκ εσται ετι ουτε πενθος ουτε κραυγη ουτε πονος ουκ εσται ετι οτι τα πρωτα απηλθον

Ve Tanrı onların gözlerinden her gözyaşını silecek ve ölüm artık olmayacak; ne yas ne feryat ne de acı artık olmayacak; çünkü ilk şeyler geçip gitti.

ηλθον ουν οι στρατιωται και του μεν πρωτου κατεαξαν τα σκελη και του αλλου του συσταυρωθεντος αυτω

Böylece askerler geldiler ve birincinin ve onunla birlikte çarmıha gerilen diğerinin bacaklarını kırdılar.

και την εξουσιαν του πρωτου θηριου πασαν ποιει ενωπιον αυτου και ποιει την γην και τους κατοικουντας εν αυτη ινα προσκυνησωσιν το θηριον το πρωτον ου εθεραπευθη η πληγη του θανατου αυτου

Ve birinci canavarın bütün yetkisini onun önünde kullanır ve yeri ve onun içinde oturanları, ölümünün yarası şifa bulan birinci canavara secde etsinler diye yapar.