εις

του δε ιησου γεννηθεντος εν βηθλεεμ της ιουδαιας εν ημεραις ηρωδου του βασιλεως ιδου μαγοι απο ανατολων παρεγενοντο εις ιεροσολυμα

İsa ise Yahudiye'nin Beytlehem'inde, Kral Hirodes'in günlerinde doğduğunda, işte doğudan yıldız bilimciler Yeruşalim'e geldiler,

και πεμψας αυτους εις βηθλεεμ ειπεν πορευθεντες ακριβως εξετασατε περι του παιδιου επαν δε ευρητε απαγγειλατε μοι οπως καγω ελθων προσκυνησω αυτω

Ve onları Beytlehem'e göndererek dedi: 'Gidip çocuk hakkında tam olarak araştırın; ve onu bulduğunuzda bana bildirin ki, ben de gelip ona secde edeyim.'

και ελθοντες εις την οικιαν ευρον ειδον το παιδιον μετα μαριας της μητρος αυτου και πεσοντες προσεκυνησαν αυτω και ανοιξαντες τους θησαυρους αυτων προσηνεγκαν αυτω δωρα χρυσον και λιβανον και σμυρναν

Ve eve geldiklerinde buldular, çocuğu annesi Meryem ile birlikte gördüler ve düşüp ona secde ettiler; ve hazinelerini açarak ona armağanlar, altın ve günnük ve mür sundular.

και χρηματισθεντες κατ οναρ μη ανακαμψαι προς ηρωδην δι αλλης οδου ανεχωρησαν εις την χωραν αυτων

Ve rüyada Hirodes'e dönmemeleri için uyarıldıklarından, başka bir yoldan kendi ülkelerine çekildiler.

αναχωρησαντων δε αυτων ιδου αγγελος κυριου φαινεται κατ οναρ τω ιωσηφ λεγων εγερθεις παραλαβε το παιδιον και την μητερα αυτου και φευγε εις αιγυπτον και ισθι εκει εως αν ειπω σοι μελλει γαρ ηρωδης ζητειν το παιδιον του απολεσαι αυτο

Onlar çekildikten sonra ise, işte Efendi'nin habercisi rüyada Yusuf'a görünerek dedi: 'Kalk, çocuğu ve onun annesini yanına al ve Mısır'a kaç; ve ben sana söyleyene kadar orada kal; çünkü Hirodes onu yok etmek için çocuğu arayacaktır.'

και προσελθων εις γραμματευς ειπεν αυτω διδασκαλε ακολουθησω σοι οπου εαν απερχη

Ve bir yazıcı gelerek ona dedi: 'Öğretmen, nereye gidersen seni izleyeceğim.'

ταυτα αυτου λαλουντος αυτοις ιδου αρχων εις ελθων προσεκυνει αυτω λεγων οτι η θυγατηρ μου αρτι ετελευτησεν αλλα ελθων επιθες την χειρα σου επ αυτην και ζησεται

O onlara bunları söylerken, işte bir yönetici gelip ona secde etti ve dedi: 'Kızım az önce öldü; ama gelip elini onun üzerine koy ve o yaşayacak.'

ουτως ουκ εστιν θελημα εμπροσθεν του πατρος υμων του εν ουρανοις ινα αποληται εις των μικρων τουτων

"Böylece, bu küçüklerden birinin yok olması, göklerde olan sizin Babanızın önünde istek değildir."

αρξαμενου δε αυτου συναιρειν προσηνεχθη αυτω εις οφειλετης μυριων ταλαντων

Ama o hesaplaşmaya başladığında, ona on bin talant (~300 ton) borçlu biri getirildi.

και ιδου εις προσελθων ειπεν αυτω διδασκαλε αγαθε τι αγαθον ποιησω ινα εχω ζωην αιωνιον

Ve işte, biri yaklaşıp ona dedi: 'İyi Öğretmen, sonsuz yaşama sahip olmak için ne iyilik yapayım?'

αμην γαρ λεγω υμιν εως αν παρελθη ο ουρανος και η γη ιωτα εν η μια κεραια ου μη παρελθη απο του νομου εως αν παντα γενηται

Çünkü size gerçekten diyorum, gök ve yer geçip gidene kadar, her şey olana kadar yasadan bir iota veya bir çengel asla geçip gitmeyecektir.

ει δε ο οφθαλμος σου ο δεξιος σκανδαλιζει σε εξελε αυτον και βαλε απο σου συμφερει γαρ σοι ινα αποληται εν των μελων σου και μη ολον το σωμα σου βληθη εις γεενναν

Ve eğer sağ gözün seni tökezletiyorsa, onu çıkar ve kendinden at; çünkü üyelerinden birinin yok olması ve bütün bedeninin cehenneme atılmaması senin için yararlıdır.

και ει η δεξια σου χειρ σκανδαλιζει σε εκκοψον αυτην και βαλε απο σου συμφερει γαρ σοι ινα αποληται εν των μελων σου και μη ολον το σωμα σου βληθη εις γεενναν

Ve eğer sağ elin seni tökezletiyorsa, onu kes ve kendinden uzağa at; çünkü üyelerinden birinin yok olması ve bütün bedeninin cehenneme atılmaması senin için yararlıdır.

και οστις σε αγγαρευσει μιλιον εν υπαγε μετ αυτου δυο

Ve kim seni bir mil gitmeye zorlarsa, onunla iki mil git.

λεγω δε υμιν οτι ουδε σολομων εν παση τη δοξη αυτου περιεβαλετο ως εν τουτων

Ama size diyorum ki, Süleyman bile bütün yüceliği içinde bunlardan biri gibi giyinmedi.

ουδεις δυναται δυσιν κυριοις δουλευειν η γαρ τον ενα μισησει και τον ετερον αγαπησει η ενος ανθεξεται και του ετερου καταφρονησει ου δυνασθε θεω δουλευειν και μαμμωνα

Hiç kimse iki efendiye kölelik edemez; çünkü ya birinden nefret edecek ve diğerini sevecek, ya da birine bağlanacak ve diğerini hor görecektir. Tanrı'ya ve zenginliğe kölelik edemezsiniz.

τις δε εξ υμων μεριμνων δυναται προσθειναι επι την ηλικιαν αυτου πηχυν ενα

Ve sizden kim kaygılanarak boyuna bir kubit (~45 cm) ekleyebilir?

και ος εαν ποτιση ενα των μικρων τουτων ποτηριον ψυχρου μονον εις ονομα μαθητου αμην λεγω υμιν ου μη απολεση τον μισθον αυτου

Ve kim bu küçüklerden birine öğrenci adına sadece bir bardak soğuk su içirirse, doğrusu size diyorum, ödülünü kaybetmeyecektir.

ος ευρων ενα πολυτιμον μαργαριτην απελθων πεπρακεν παντα οσα ειχεν και ηγορασεν αυτον

O, çok değerli bir inci bulunca gidip sahip olduğu her şeyi sattı ve onu satın aldı.

οι δε ειπον οι μεν ιωαννην τον βαπτιστην αλλοι δε ηλιαν ετεροι δε ιερεμιαν η ενα των προφητων

Onlar ise dediler: 'Kimisi Vaftizci Yuhanna, başkaları ise İlyas, diğerleri ise Yeremya veya sözcülerden biri.'

ος εαν ουν λυση μιαν των εντολων τουτων των ελαχιστων και διδαξη ουτως τους ανθρωπους ελαχιστος κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων ος δ αν ποιηση και διδαξη ουτος μεγας κληθησεται εν τη βασιλεια των ουρανων

O halde kim bu en küçük buyrukların birini bozarsa ve insanlara böyle öğretirse, göklerin egemenliğinde en küçük adlandırılacaktır; ama kim yaparsa ve öğretirse, o göklerin egemenliğinde büyük adlandırılacaktır.

μητε εν τη κεφαλη σου ομοσης οτι ου δυνασαι μιαν τριχα λευκην η μελαιναν ποιησαι

Ne de başın üzerine yemin et, çünkü bir tek saçı beyaz veya siyah yapamazsın.

αποκριθεις δε ο πετρος ειπεν τω ιησου κυριε καλον εστιν ημας ωδε ειναι ει θελεις ποιησωμεν ωδε τρεις σκηνας σοι μιαν και μωση μιαν και μιαν ηλια

Petrus cevap vererek İsa'ya dedi: "Efendi, bizim burada olmamız iyidir; eğer istiyorsan, burada üç çadır yapalım: sana bir ve Musa'ya bir ve İlyas'a bir."

αμην γαρ λεγω υμιν εως αν παρελθη ο ουρανος και η γη ιωτα εν η μια κεραια ου μη παρελθη απο του νομου εως αν παντα γενηται

Çünkü size gerçekten diyorum, gök ve yer geçip gidene kadar, her şey olana kadar yasadan bir iota veya bir çengel asla geçip gitmeyecektir.

ωστε ουκετι εισιν δυο αλλα σαρξ μια ο ουν ο θεος συνεζευξεν ανθρωπος μη χωριζετω

Böylece artık iki değil, ama bir bedendirler. O halde Tanrı'nın birleştirdiğini insan ayırmasın.'

δυο αληθουσαι εν τω μυλωνι μια παραλαμβανεται και μια αφιεται

Değirmende öğüten iki kadın; biri alınır ve diğeri bırakılır.

ο δε πετρος εξω εκαθητο εν τη αυλη και προσηλθεν αυτω μια παιδισκη λεγουσα και συ ησθα μετα ιησου του γαλιλαιου

Ve Petrus dışarıda avluda oturuyordu; ve bir hizmetçi kız ona yaklaştı ve dedi: 'Sen de Celileli İsa ile idin.'

ουδεις δυναται δυσιν κυριοις δουλευειν η γαρ τον ενα μισησει και τον ετερον αγαπησει η ενος ανθεξεται και του ετερου καταφρονησει ου δυνασθε θεω δουλευειν και μαμμωνα

Hiç kimse iki efendiye kölelik edemez; çünkü ya birinden nefret edecek ve diğerini sevecek, ya da birine bağlanacak ve diğerini hor görecektir. Tanrı'ya ve zenginliğe kölelik edemezsiniz.

ορατε μη καταφρονησητε ενος των μικρων τουτων λεγω γαρ υμιν οτι οι αγγελοι αυτων εν ουρανοις δια παντος βλεπουσιν το προσωπον του πατρος μου του εν ουρανοις

"Bakın, bu küçüklerden birini küçümsemeyin; çünkü size diyorum ki, göklerdeki onların habercileri, göklerde olan benim Babamın yüzünü her zaman görüyorlar."

ενος δε εστιν χρεια μαρια δε την αγαθην μεριδα εξελεξατο ητις ουκ αφαιρεθησεται απ αυτης

ama bir şeye ihtiyaç vardır; Meryem ise iyi payı seçti ki o ondan alınmayacaktır.

ουδεις οικετης δυναται δυσιν κυριοις δουλευειν η γαρ τον ενα μισησει και τον ετερον αγαπησει η ενος ανθεξεται και του ετερου καταφρονησει ου δυνασθε θεω δουλευειν και μαμωνα

Hiçbir ev kölesi iki efendiye kölelik yapamaz; çünkü ya birinden nefret edecek ve diğerini sevecek, ya da birine bağlanacak ve diğerini küçümseyecek. Tanrı'ya ve mamona kölelik yapamazsınız.

εποιησεν τε εξ ενος αιματος παν εθνος ανθρωπων κατοικειν επι παν το προσωπον της γης ορισας προτεταγμενους καιρους και τας οροθεσιας της κατοικιας αυτων

Ve yerin bütün yüzü üzerinde oturmaları için insanların her ulusunu tek bir kandan yaptı; önceden belirlenmiş zamanları ve onların oturma yerlerinin sınırlarını belirledi.

ο δε αποκριθεις ειπεν ενι αυτων εταιρε ουκ αδικω σε ουχι δηναριου συνεφωνησας μοι

Fakat o karşılık vererek onlardan birine dedi: 'Arkadaş, sana haksızlık etmiyorum; benimle bir dinar üzerinden anlaşmadın mı?'

και αποκριθεις ο βασιλευς ερει αυτοις αμην λεγω υμιν εφ οσον εποιησατε ενι τουτων των αδελφων μου των ελαχιστων εμοι εποιησατε

Ve kral cevap verip onlara diyecek: 'Amin, size diyorum, bu en küçük kardeşlerimden birine ne kadar yaptıysanız, bana yaptınız.'

τοτε αποκριθησεται αυτοις λεγων αμην λεγω υμιν εφ οσον ουκ εποιησατε ενι τουτων των ελαχιστων ουδε εμοι εποιησατε

O zaman onlara cevap verecek, şöyle diyerek: 'Amin, size diyorum, bu en küçüklerden birine ne kadar yapmadıysanız, bana da yapmadınız.'

δυνοντος δε του ηλιου παντες οσοι ειχον ασθενουντας νοσοις ποικιλαις ηγαγον αυτους προς αυτον ο δε ενι εκαστω αυτων τας χειρας επιθεις εθεραπευσεν αυτους

Ve güneş batarken, çeşitli hastalıklarla hastaları olan herkes onları ona getirdi; ve o, onların her birine ellerini koyarak onları iyileştirdi.

ο δε ειπεν και υμιν τοις νομικοις ουαι οτι φορτιζετε τους ανθρωπους φορτια δυσβαστακτα και αυτοι ενι των δακτυλων υμων ου προσψαυετε τοις φορτιοις

Ve o dedi: 'Siz yasa uzmanlarının da vay halinize! Çünkü insanlara taşınması zor yükler yüklüyorsunuz ve kendiniz parmaklarınızdan biriyle yüklere dokunmuyorsunuz.

και λιαν πρωι της μιας σαββατων ερχονται επι το μνημειον ανατειλαντος του ηλιου

Ve haftanın ilk günü çok erkenden, güneş doğduğunda mezara geldiler.

και ηρξαντο απο μιας παραιτεισθαι παντες ο πρωτος ειπεν αυτω αγρον ηγορασα και εχω αναγκην εξελθειν και ιδειν αυτον ερωτω σε εχε με παρητημενον

'Ve hepsi birden mazeret bildirmeye başladılar. Birincisi ona dedi: 'Bir tarla satın aldım ve çıkıp onu görmeye ihtiyacım var; senden rica ediyorum, beni mazeretli say.''

λεγω υμιν ταυτη τη νυκτι εσονται δυο επι κλινης μιας ο εις παραληφθησεται και ο ετερος αφεθησεται

'Size diyorum, bu gecede bir yatağın üzerinde iki kişi olacak; biri alınacak ve diğeri bırakılacak.'

και διαστασης ωσει ωρας μιας αλλος τις διισχυριζετο λεγων επ αληθειας και ουτος μετ αυτου ην και γαρ γαλιλαιος εστιν

Ve yaklaşık bir saat geçtikten sonra başka biri ısrar ediyordu, şöyle diyerek: 'Gerçek üzerine, bu da onun ile idi; çünkü Celilelidir.'

η περι μιας ταυτης φωνης ης εκραξα εστως εν αυτοις οτι περι αναστασεως νεκρων εγω κρινομαι σημερον υφ υμων

veya onların arasında durarak bağırdığım şu tek ses hakkında: 'Ölülerin dirilişi hakkında ben bugün sizin tarafınızdan yargılanıyorum.'