αρτος

και ειπεν αυτω ο διαβολος ει υιος ει του θεου ειπε τω λιθω τουτω ινα γενηται αρτος

Ve İblis ona dedi: 'Eğer Tanrı'nın Oğluysan, bu taşa söyle ki ekmek olsun.'

ο γαρ αρτος του θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και ζωην διδους τω κοσμω

Çünkü Tanrı'nın ekmeği, gökten inen ve dünyaya yaşam verendir.

ειπεν δε αυτοις ο ιησους εγω ειμι ο αρτος της ζωης ο ερχομενος προς με ου μη πειναση και ο πιστευων εις εμε ου μη διψηση πωποτε

İsa ise onlara dedi: 'Yaşam ekmeği benim; bana gelen asla acıkmayacak ve bana inanan hiçbir zaman susamayacak.'

εγογγυζον ουν οι ιουδαιοι περι αυτου οτι ειπεν εγω ειμι ο αρτος ο καταβας εκ του ουρανου

Böylece Yahudiler, 'Gökten inen ekmek benim' dediği için onun hakkında mırıldanıyorlardı.

εγω ειμι ο αρτος της ζωης

Ben yaşamın ekmeğiyim.

τον αρτον ημων τον επιουσιον δος ημιν σημερον

Günlük ekmeğimizi bugün bize ver.

η τις εστιν εξ υμων ανθρωπος ον εαν αιτηση ο υιος αυτου αρτον μη λιθον επιδωσει αυτω

Veya sizden hangi insan vardır ki, oğlu ondan ekmek isterse, ona taş mı verecek?

δια τι οι μαθηται σου παραβαινουσιν την παραδοσιν των πρεσβυτερων ου γαρ νιπτονται τας χειρας αυτων οταν αρτον εσθιωσιν

'Senin öğrencilerin ne için ihtiyarların geleneğini çiğniyorlar? Çünkü ekmek yediklerinde ellerini yıkamıyorlar.'

ο δε αποκριθεις ειπεν ουκ εστιν καλον λαβειν τον αρτον των τεκνων και βαλειν τοις κυναριοις

O ise cevap verip dedi: 'Çocukların ekmeğini almak ve köpek yavrularına atmak iyi değildir.'

εσθιοντων δε αυτων λαβων ο ιησους τον αρτον και ευλογησας εκλασεν και εδιδου τοις μαθηταις και ειπεν λαβετε φαγετε τουτο εστιν το σωμα μου

Fakat onlar yerken İsa ekmeği aldı ve iyi söz söyleyip böldü ve öğrencilere veriyordu ve dedi: 'Alın, yiyin; bu benim bedenimdir.'

πως εισηλθεν εις τον οικον του θεου και τους αρτους της προθεσεως εφαγεν ους ουκ εξον ην αυτω φαγειν ουδε τοις μετ αυτου ει μη τοις ιερευσιν μονοις

Nasıl Tanrı'nın evine girdi ve sunu ekmeklerini yedi, ki onları yemesi ona yasal değildi, ne de onunla birlikte olanlara, sadece kâhinler hariç?'

οι δε λεγουσιν αυτω ουκ εχομεν ωδε ει μη πεντε αρτους και δυο ιχθυας

Onlar ise ona dediler: 'Burada beş ekmek ve iki balık dışında sahip değiliz.'

και κελευσας τους οχλους ανακλιθηναι επι τους χορτους και λαβων τους πεντε αρτους και τους δυο ιχθυας αναβλεψας εις τον ουρανον ευλογησεν και κλασας εδωκεν τοις μαθηταις τους αρτους οι δε μαθηται τοις οχλοις

Ve kalabalıkların otların üzerine uzanmalarını buyurarak ve beş ekmeği ve iki balığı alıp göğe doğru yukarı bakarak iyi söz söyledi ve ekmekleri kırıp öğrencilere verdi, öğrenciler ise kalabalıklara.

και λεγει αυτοις ο ιησους ποσους αρτους εχετε οι δε ειπον επτα και ολιγα ιχθυδια

Ve İsa onlara dedi: 'Kaç ekmeğiniz var?' Onlar ise dediler: 'Yedi ve birkaç küçük balık.'

πως ου νοειτε οτι ου περι αρτου ειπον υμιν προσεχειν απο της ζυμης των φαρισαιων και σαδδουκαιων

Nasıl anlamıyorsunuz ki size ekmek hakkında söylemedim, Ferisilerin ve Sadukilerin mayasından sakınmanızı söyledim.

τοτε συνηκαν οτι ουκ ειπεν προσεχειν απο της ζυμης του αρτου αλλ απο της διδαχης των φαρισαιων και σαδδουκαιων

O zaman anladılar ki ekmeğin mayasından sakınmayı söylemedi, ama Ferisilerin ve Sadukilerin öğretisinden sakınmayı söyledi.

και αυτοι εξηγουντο τα εν τη οδω και ως εγνωσθη αυτοις εν τη κλασει του αρτου

Ve onlar yoldaki şeyleri ve ekmeğin kırılışında onlara nasıl bilindiğini anlattılar.

εγω ειμι ο αρτος ο ζων ο εκ του ουρανου καταβας εαν τις φαγη εκ τουτου του αρτου ζησεται εις τον αιωνα και ο αρτος δε ον εγω δωσω η σαρξ μου εστιν ην εγω δωσω υπερ της του κοσμου ζωης

Gökten inmiş olan yaşayan ekmek benim; eğer biri bu ekmekten yerse sonsuza dek yaşayacaktır; ve vereceğim ekmek benim bedenimdir, ki onu dünyanın yaşamı uğruna vereceğim.

ησαν δε προσκαρτερουντες τη διδαχη των αποστολων και τη κοινωνια και τη κλασει του αρτου και ταις προσευχαις

Ve elçilerin öğretisine ve paydaşlığa ve ekmeğin kırılmasına ve dualara devam ediyorlardı.

και απεκριθησαν αυτω οι μαθηται αυτου ποθεν τουτους δυνησεται τις ωδε χορτασαι αρτων επ ερημιας

Ve onun öğrencileri ona cevap verdiler: 'Biri burada, ıssız yerde bunları ekmeklerle nereden doyurabilecek?'

εις εαυτον δε ελθων ειπεν ποσοι μισθιοι του πατρος μου περισσευουσιν αρτων εγω δε λιμω απολλυμαι

Ve kendi içine geldiğinde dedi: 'Babamın ne kadar çok ücretli işçisinin ekmekleri artıyor, ama ben kıtlıktan yok oluyorum!'

συνηγαγον ουν και εγεμισαν δωδεκα κοφινους κλασματων εκ των πεντε αρτων των κριθινων α επερισσευσεν τοις βεβρωκοσιν

Böylece topladılar ve yemiş olanlara artan beş arpa ekmeğinden on iki sepet parça doldurdular.

απεκριθη αυτοις ο ιησους και ειπεν αμην αμην λεγω υμιν ζητειτε με ουχ οτι ειδετε σημεια αλλ οτι εφαγετε εκ των αρτων και εχορτασθητε

İsa onlara cevap verdi ve dedi: 'Amin, amin, size diyorum: Beni işaretler gördüğünüz için değil, ama ekmeklerden yediğiniz ve doyduğunuz için arıyorsunuz.'

σκηνη γαρ κατεσκευασθη η πρωτη εν η η τε λυχνια και η τραπεζα και η προθεσις των αρτων ητις λεγεται αγια

Çünkü birinci çadır kuruldu; onun içinde kandillik ve masa ve ekmeklerin sunumu vardı, ki buna Kutsal denir.

και προσελθων αυτω ο πειραζων ειπεν ει υιος ει του θεου ειπε ινα οι λιθοι ουτοι αρτοι γενωνται

Ve sınayan ona gelip dedi: 'Eğer Tanrı'nın Oğlu isen, söyle de bu taşlar ekmek olsun.'

και λεγουσιν αυτω οι μαθηται αυτου ποθεν ημιν εν ερημια αρτοι τοσουτοι ωστε χορτασαι οχλον τοσουτον

Ve öğrencileri ona dediler: 'Issız bir yerde bu kadar kalabalığı doyuracak bu kadar ekmek bize nereden?'

ειπεν δε προς αυτους δοτε αυτοις υμεις φαγειν οι δε ειπον ουκ εισιν ημιν πλειον η πεντε αρτοι και δυο ιχθυες ει μητι πορευθεντες ημεις αγορασωμεν εις παντα τον λαον τουτον βρωματα

O ise onlara dedi: 'Onlara yemeği siz verin.' Onlar ise dediler: 'Biz gidip bütün bu halk için yiyecekler satın almazsak, bizde beş ekmek ve iki balıktan daha fazlası yoktur.'

απεκριθη αυτω φιλιππος διακοσιων δηναριων αρτοι ουκ αρκουσιν αυτοις ινα εκαστος αυτων βραχυ τι λαβη

Filipus ona cevap verdi: 'Onların her biri biraz bir şey alsın diye iki yüz dinarlık ekmekler onlara yetmez.'

ο δε αποκριθεις ειπεν γεγραπται ουκ επ αρτω μονω ζησεται ανθρωπος αλλ επι παντι ρηματι εκπορευομενω δια στοματος θεου

O ise cevap vererek dedi: 'Yazılmıştır: İnsan yalnız ekmekle yaşamaz, ama Tanrı'nın ağzından çıkan her sözle.'

και απεκριθη ιησους προς αυτον λεγων γεγραπται οτι ουκ επ αρτω μονω ζησεται ο ανθρωπος αλλ επι παντι ρηματι θεου

Ve İsa ona şöyle diyerek cevap verdi: 'Yazılmıştır ki, insan yalnız ekmek üzerinde yaşamayacak, ama Tanrı'nın her sözü üzerinde.'

ου γαρ συνηκαν επι τοις αρτοις ην γαρ η καρδια αυτων πεπωρωμενη

Çünkü ekmekler üzerine anlamadılar; çünkü onların yürekleri katılaşmıştı.